3 islands

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κυριακή 10 Μαρτίου 2024 - † Τῆς Ἀπόκρεω (Ματθαίου κε' 31-46.) «Εἴμαστε ἔτοιμοι για την Δευτέρα Παρουσία;»

apokreo.jpg

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ σημερινή Κυριακή, ὀνομάζεται Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω. Εἶναι ἡ Κυριακή κατά τήν ὁποία ἀποκρεύουμε, τρῶμε δηλ. γιά τελευταία φορά κρέας πρίν τό Πάσχα. Στὴ διάρκεια τῆς ἑβδομάδας ποὺ ἀκολουθεῖ μέ μιὰ περιορισμένη νηστεία ἀποχῆς κρέατος, ἡ Ἐκκλησία ἀρχίζει νὰ μᾶς «προσαρμόζει» σιγά-σιγά στὴ μεγάλη προσπάθεια ποὺ θὰ ἀπαιτήσει ἀπὸ ἐμᾶς ἑπτὰ μέρες ἀργότερα, ὅταν θά ξεκινᾶ ἡ ἁγία καί μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἡ σταδιακή ἀποχή ἀπό τίς τροφές σκοπό ἔχει νά μᾶς ὠθήσει στήν ἀποχή ἀπό τήν ἁμαρτία καί τήν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν.

Τήν ἴδια ἡμέρα μέσα ἀπό τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς ὁμιλεῖ γιά τήν Δευτέρα Παρουσία Του καί τήν Κρίση πού θά διενεργήσει. Ἡ βεβαιότητα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου ἀποδεικνύεται μέ εὐχέρεια τόσο ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ὅσο καί ἀπό τή ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, ὅπου βιώνεται ὄχι ὡς κάτι ἁπλῶς ἱστορικῶς ἀναμενόμενο, ἀλλά ὡς «γεγονός», πού ἔχει ἤδη γίνει, ὅπως καί ἡ πρώτη.

Ἡ πρώτη παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἦταν ταπεινή καί ἦρθε γιά νά σωθεῖ ὁ κόσμος. Ἡ δεύτερη θά εἶναι ἔνδοξη καί θά ἔρθει γιά νά κρίνει τόν κόσμο. Μᾶς διαβεβαιώνει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός στό σημερινό Εὐαγγέλιο. Τό ἀνήγγειλαν οἱ Προφῆτες στήν Παλαιά Διαθήκη, τό διαλάλησαν οἱ Ἄγγελοι κατά τήν θεία Ἀνάληψη, οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι στά κηρύγματά τους. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τό ἐπισημαίνει, στούς Ἀθηναίους, ὅπως μαρτυρεῖται στο 17ο κεφάλαιο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, ἀλλά καί στο 15ο κεφάλαιο τῆς A΄ πρός τούς Κορινθίους, ὅπως καί στο 4ο κεφάλαιο τῆς Α΄πρός τούς Θεσσαλονικεῖς ἐπιστολῆς του. Ὅλοι ὁμιλοῦν γιά τήν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, τήν κοινή ἀνάσταση ὅλων κατά τήν Δευτέρα Παρουσία καί τήν καθολική κρίση, δόγματα τῆς πίστεώς μας, τά ὁποῖα καθιστοῦν την διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, «καινή διδαχή» (Βλ. Πραξ. ιζ, 19).

Σύμφωνα μέ τήν Ὀρθόδοξη παράδοσή μας ἀκόμη κι ὁ Ἐξάψαλμος ἐπέχει συμβολικά θέση τῆς Δευτέρας Παρουσίας. Ἀποτελεῖται ἀπό 6 ψαλμούς τοῦ Δαβίδ,  και προεικονίζει, ὅπως λέγεται, τόν χρόνο τής Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, κατά τη διάρκεια τῆς ὁποίας με φόβο και τρόμο θα ἀναμένουμε την τελική κρίση Του για ἐμᾶς. Γι’αὐτό ὅταν διαβάζεται στην ἀρχή τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ὄρθρου πρέπει να στεκόμαστε ὄρθιοι και σιωπηλοί, σέ στάση δεήσεως. Ἀμέσως μετά ἀκολουθεῖ τό «Θεός Κύριος καί ἐπέφανεν ἡμῖν» μέ τό ὁποῖο ὁμολογοῦμε τήν πρώτη ἐπί γῆς παρουσία τοῦ Κυρίου μας καί ἕπεται συναπτόμενο τό «εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου» μέ τό ὁποῖο ὁμολογοῦμε τήν ἀνέγκλητη βεβαιότητα τῆς Δευτέρας ἐπί γῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἀκριβῶς και στο Σύμβολο τῆς Πίστεως, ὅταν λέμε: «…και πάλιν ἐρχόμενον μετά δόξης κρῖναι ζῶντας και νεκρούς…»

Ἄλλη μία ἐμπειρική διαπίστωση τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τήν Δευτέρα Παρουσία εἶναι, ὅταν στή διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας ὁ Ἱερέας πρίν ἐκφωνήσει «Τά σά ἐκ τῶν σῶν...», λέει: «Ἔχοντας θυμηθεῖ λοιπόν αὐτῆς τῆς σωτήριας ἐντολῆς (ἐννοεῖ την ἐντολή τοῦ Χριστοῦ να τελοῦμε τη θεία Λειτουργία για να ἔχουμε τήν ἀνάμνησή του) καί ὅλων ὅσα ἔγιναν γιά χάρη μας, τά ὁποῖα εἶναι ὁ σταυρός, ὁ τάφος, ἡ τριήμερη ἀνάσταση, ἡ ἀνάληψη στούς οὐρανούς, ἡ καθέδρα στά δεξιά του Πατέρα, ἡ δεύτερη καί ἔνδοξη πάλι παρουσία...», θεωρώντας τήν Δευτέρα Παρουσία τόσο βέβαιη, σάν νά ἔχει ἤδη γίνει.

Κατά τήν Δευτέρα Παρουσία, ὅπως ὁμολογοῦμε καί στά δύο τελευταῖα ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος» θά ἀναστηθοῦν τά νεκρά σώματα τῶν κεκοιμημένων καί θά εἰσέλθουν σ’ αὐτά οἱ ζῶσες ψυχές τους, πού βρίσκονται σέ κατάσταση ἀναμονῆς καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θα σταθοῦμε μπροστά στόν Χριστό, γιά νά μᾶς κρίνει.

Ὁ Χριστός ὡς κριτήριο δέν θέτει κάτι δύσκολο ἤ ἀκατόρθωτο, ἀλλά κάτι ἁπλό καί ταπεινό, πού να μπορεῖ κάθε ἄνθρωπος νά κάνει, ὅπως ἡ διενέργεια ἔμπρακτης ἀγάπης στην καθημερινή ζωή, σέ συνέχεια μάλιστα τῆς δικῆς Του φιλανθρωπίας για τη σωτηρία μας. Δέν θά ζητήσει μεγάλα λόγια και θεωρίες, ἀλλά μικρά και καθημερινά πράγματα. Ὄχι ἰδιαίτερες θυσίες και θεαματικές πράξεις, ἀλλά τροφή για τόν νηστικό, ρούχο για τόν γυμνό, ἕνα ποτήρι νερό για τόν διψασμένο, μία συμπαράσταση στόν ἐμπερίστατο, μιά ἐπίσκεψη στόν ἄρρωστο ἤ τόν φυλακισμένο, ἕνα, συνελόντι εἰπεῖν, ἐνδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, πού θα ἔρχεται ὅμως ὡς ἀπόρροια τῆς πίστης και τῆς ἀγάπης μας προς Ἐκεῖνον καί ὄχι για ἰδιοτελεῖς σκοπούς, ὅπως το συμφέρον, ἡ διαφήμιση κ.ἄ.

Ὁ Χριστός θα ἀξιοποιήσει τό ἐλάχιστο, που μπορεί να δώσει ο καθένας, ὥστε να ἐπιτευχθεῖ ἡ σωτηρία του, ἀλλά καί κανείς νά μήν ἔχει δικαιολογία! Τοῦτο σημαίνει ὅτι δεν θα σωθούν μόνον, ὅσοι δεν θα θελήσουν νά σωθοῦν. Ὅσοι παραμένουν ἀμετανόητοι. Ὅσοι ἀδιαφοροῦν γιά τίς εὐκαιρίες, νά ἀξιοποιήσουν γιά τήν αἰώνια ὠφέλειά τους τήν χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἀφειδῶς προσφέρεται μέσα ἀπό τήν μυστηριακή ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας. Ὑπάρχουν καί σήμερα πολλοί ἄνθρωποι, πού δυστυχῶς βρίσκουν συνεχῶς προφάσεις καί δικαιολογίες, γιά νά μήν προσευχηθοῦν, νά μήν ἐκκλησιασθοῦν, νά μήν λειτουργηθοῦν, νά μήν κάνουν φιλανθρωπία, νά μήν ἐξομολογηθοῦν, να μην νηστεύσουν, νά μήν κοινωνήσουν, στερώντας ἀπό τούς ἑαυτούς τους τήν σωτηρία. Αὐτοί και τώρα το ἴδιο λένε και τότε, κατά τήν Δευτέρα Παρουσία το ἴδιο θα πουν: «Κύριε, πότε σε εἴδαμε νά ἔχεις ἀνάγκη καί δέν σέ διακονήσαμε;».

Την ἴδια στιγμή βέβαια οἱ περισσότεροι δεν ἀπολείπουν ἀπό τίς κοσμικές ἐκδηλώσεις, ἰδίως τίς ἀποκριάτικες κατ’ αὐτήν την περίοδο, ἀδυνατώντας να κατανοήσουν την ἰδιότητά τους ὡς Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, με ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται!

Ἀλήθεια πῶς εἶναι δυνατόν να μοιράζεται ἔτσι ὁ ἄνθρωπος; Ἀπό την μιά να εἶναι βαπτισμένος Ὀρθόδοξος Χριστιανός και μέλος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ κι ἀπό την ἄλλη να ἀμαυρώνει την χάρη τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος και να ἐμποδίζει την ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Χρίσματος, συγχρωτιζόμενος με τον διάβολο, ἀφοῦ δική του ἔκφραση εἶναι οἱ καρναβαλικές ἐκδηλώσεις αὐτῶν τῶν ἡμερῶν! Και στις ὁποῖες ἐκδηλώσεις σημειωτέον, οἱ περισσότεροι συμμετέχοντες εἶναι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, πού ὅμως εἴτε ἀπό ἄγνοια, εἴτε ἀπό ἀδιαφορία (και αὐτό εἶναι το χειρότερο) δεν καταλαβαίνουν την πνευματική ζημία, ἀφοῦ δεν θεωροῦν πρόβλημα στο να συμμετέχουν στην παρέλαση τοῦ καρνάβαλου τώρα και μετά ἀπό λίγο καιρό και στην λιτανεία τοῦ Ἐπιταφίου! Ὁ Χριστός ὅμως μᾶς διευκρινίζει με ἀπόλυτο τρόπο κι ἄς προσέξουμε τον λόγο Του: «Κανείς δεν μπορεῖ σέ δύο κυρίους να ὑπηρετεῖ ὡς δοῦλος. Γιατί ἤ τον ἕνα θα μισήσει και τον ἄλλο θα ἀγαπήσει, ἤ στον ἕνα θα προσκολληθεῖ και τον ἄλλον θα καταφρονήσει.» (βλ. Ματθ. στ΄24).

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ στιγμή τοῦ βιολογικοῦ μας θανάτου μας θα σημάνει για τον καθένα ἀπό ἐμᾶς και μια προσωπική, ἄς ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση, Δευτέρα Παρουσία, καθώς ὅπως θα εἴμαστε ὅταν ἀποθάνουμε, ἔτσι και θα κριθοῦμε ἀπό τον Δεσπότη Χριστό. Γι’ αὐτό λοιπόν κι ἐπειδή δεν γνωρίζουμε την ὥρα τῆς ἐξόδου μας προς την αἰωνιότητα, ἄς εἴμαστε προσεκτικοί και προσηλωμένοι στη χριστιανική μας πίστη και ἀποστολή.

Ἡ σημερινή ἡμέρα φανερώνει, πώς οἱ Ἀπόκριες, ὅπως συνηθίζουμε νά καλοῦμε αὐτές τίς ἡμέρες, δέν εἶναι εὐκαιρία γιά ξεφαντώματα καί χορούς, πού ὁδηγοῦν στήν ἀπώλεια, ἀλλά καιρός ἀπολογισμοῦ τῶν ἔργων μας, καιρός μετανοίας. Ὥστε ὅταν ἔλθει ἡ ὥρα νά φύγουμε ἀπό αὐτήν τήν ἐφήμερη ἐπίγεια βιοτή, νά ἔχουμε ἔτοιμη τήν καλή ἀπολογία μας στό φοβερό βῆμα τοῦ Χριστοῦ, γιά νά χαροῦμε τήν αἰωνιότητα μαζί Του! Ἀμήν.

Εκτύπωση Email

«Ἡ πατρική Ἑστία τῆς Ἐκκλησίας» Κυριακή τοῦ Ἀσώτου 3 Μαρτίου 2024 - (Λουκᾶ ιε΄ 11-32)

Η-επιστροφή-του-Ασώτου.jpg

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ παραβολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ, πού δίνει τήν ὀνομασία της στήν σημερινή, δεύτερη Κυριακή τοῦ Τριωδίου, ἀποτελεῖ τήν πλέον εὔγλωττη ἱστόρηση τῆς μετανοίας καί γιά αὐτό ἀφορᾶ σέ ὅλους μας.

Ὁ Κύριος μέ τήν συγκινητική ἀφήγηση τῆς παραβολῆς, πού βρίσκεται στό 15ο κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Λουκᾶ, περιγράφει τό δράμα τῆς περιπλάνησής μας στήν ἁμαρτία. Σαφῶς καί ἡ οὐσία τῆς παραβολῆς βρίσκεται στήν μετάνοια καί τήν ἐπιστροφή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ. Δέν πρέπει ὅμως νά μᾶς διαφεύγει, τό γεγονός ὅτι ἡ ἐπιστροφή του συνέβη ὄχι μόνο ἐξαιτίας τῆς κακοπάθειάς του στόν ξένο τόπο, ὅπου ἦταν ἀναγκασμένος να τρώει ὅ,τι περίσσευε ἀπό τά ξυλοκέρατα, πού ἔτρωγαν οἱ χοίροι, ἀλλά κυρίως ἐξ ἀφορμῆς τῆς γλυκείας ἀνάμνησης τῆς πατρικῆς του ἑστίας. Ἡ δίχως ἀμφιβολία ἀνωτερότητα τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ Πατέρα του, ἀκόμη καί στή σχέση του μέ τούς μισθωτούς δούλους, σέ σύγκριση μέ ὅ,τι ἐκεῖνος βίωνε στά δικά του ἀφεντικά, κίνησε τήν ψυχή του νά φωνάξει, «ἀναστάς» δηλαδή ἀφοῦ ἀναστηθῶ ἀπό τόν θάνατο αὐτό τῆς ἁμαρτίας θά πορευθῶ πάλι πρός τόν Πατέρα μου.

Καί οἱ δύο υἱοί, πού ἀναφέρονται στήν παραβολή γνώρισαν τό μεγαλεῖο τῆς πατρικῆς τους ἑστίας. Ὄχι μόνο τήν στέγη, τήν τροφή καί τήν φιλοξενία, ἀλλά κυρίως τό ἀξεπέραστο ἦθος τοῦ Πατέρα, τήν ἀνιδιοτελῆ του ἀγάπη καί τό ἐναγώνιο ἐνδιαφέρον του γιά ὅλους, ἀκόμη και τούς μισθωτούς δούλους του.

Ὁ ἕνας υἱός, ὁ μικρότερος, ἀφοῦ φέρθηκε ἀνώριμα καί ἀνόητα, πληγωμένος ἐμφανῶς ἀπό τήν ἁμαρτία, παραιτεῖται τῶν κληρονομικῶν δικαιωμάτων του, τά ὁποῖα ἀναγνωρίζει, ὅτι τά κατασπατάλησε στήν ἄσωτη ζωή καί ἀποζητεῖ μόνο καί μόνο τήν ζεστασιά καί τήν ἀσφάλεια τῆς πατρικῆς στοργῆς.

Ὁ ἄλλος, ὁ μεγαλύτερος τυφλωμένος ἀπό τόν ἐγωϊσμό, τήν πλεονεξία καί τόν φθόνο, ἀπαιτεῖ τά δικαιώματά του, τά ὁποῖα βεβαίως τοῦ ἀνήκουν καί δέν τοῦ τά στέρησε κανείς καί οὔτε βεβαίως τά σπατάλησε. Δέν τά ζητεῖ ὅμως γιά νά ζήσει καλύτερα, ἀλλά γιά νά στερήσει ἀπό τόν νεώτερο πρώην ἄσωτο ἀδελφό του, τό ἔλεος καί τήν στοργή τοῦ Πατέρα και να ἐπισημάνει με αὐθάδεια την ἀνωτερότητά του ἔναντι αὐτῶν!

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἑρμηνεύοντας ἐπισημαίνουν, ὅτι ὡς πατρική ἑστία πρέπει θεωρήσουμε τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅπου ὁ Θεός Πατέρας φροντίζει για ἐμᾶς τά παιδιά Του, ὥστε νά ἀπολαμβάνουμε τά ἀγαθά μας, μέ πρῶτο τήν ἐλευθερία, βάσει τῆς ὁποίας διαχειριζόμαστε τήν σχέση μας μαζί Του. Κι ἐδῶ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, ὅπως τήν ἐπισημαίνει κι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στό σημερινό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα ἀπό τό 6ο κεφάλαιο τῆς Α΄πρός Κορινθίους ἐπιστολῆς του: «ὅλα μοῦ εἶναι δυνατά νά τά κάνω, ἀλλά δέν μέ συμφέρουν ὅλα, ὅλα μοῦ εἶναι δυνατά νά τά κάνω, ἀλλά ἐγώ δέν θά σκλαβωθῶ σέ τίποτε ἀπό αὐτά». Ὁ Θεός ὡς Πατέρας δίκαιος καί ἀληθινός δέν φέρνει ἀντίρρηση στίς ἐπιλογές μας, ἐμεῖς ὅμως καί ἁμαρτίες κάνουμε ἀπομακρυνόμενοι ἀπό τήν πατρική Ἑστία, ἀλλά καί ἔχουμε τήν ψευδαίσθηση τοῦ καλοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ ἐνδεχομένως δέν εἴμαστε τόσο ἁμαρτωλοί ὅπως ἄλλοι συνάνθρωποι καί ἀδελφοί μας, ἀφ’ ᾗς στιγμῆς μάλιστα ἐκκλησιαζόμαστε, νηστεύουμε κι ἐκδηλώνουμε την πίστη μας με τά ἐξωτερικά γνωρίσματα τοῦ βίου μας. Αὐτό ὅμως ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα νά συγκεντρώνουμε χαρακτηριστικά καί τῶν δύο υἱῶν τῆς παραβολῆς, ἔχοντας πάντοτε την ἀνάγκη τῆς πολυπόθητης μετάνοιας.

Ἄν κοιτάξουμε μέ προσοχή τήν ζωή μας ὡς συγχρόνων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, θά ἀπογοητευθοῦμε για τη σχέση μας με την πατρική ἑστία τῆς Ἐκκλησίας. Θα ἀντιληφθοῦμε, ὅτι πράγματα τά ὁποία στίς ἀμέσως προηγούμενες γενιές ἦταν δεδομένα σέ ἐμᾶς εἶναι ζητούμενα καί ἐρευνώμενα και ἐν πολλοῖς θεωροῦνται ὡς φολκορικά κατάλοιπα τοῦ παρελθόντος. Ἡ καθημερινή προσευχή, τό πρωϊ καί κυρίως τό βράδυ, ὡς λατρεία τοῦ Θεοῦ στό σπίτι μας, ἀνάβοντας τό καντήλι στά εἰκονίσματα καί θυμιάζοντας, γιά νά ἀνεβεῖ ἡ προσευχή μας, ὅπως ἀνεβαίνει τό θυμίαμα στόν οὐρανό. Ἡ ἀνάγνωση τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί κυρίως τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἡ ἀνάγνωση τῶν ψαλμῶν τοῦ Δαβίδ καί διαφόρων εὔληπτων Πατερικῶν συγγραμμάτων, πού φωτίζουν καί λαμπρύνουν τήν ψυχή.

Οἱ παραδεδομένες ἀπό τούς Ἁγίους Ἀποστόλους νηστεῖες τῆς Τετάρτης, τῆς Παρασκευῆς καί τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς πού κοντοζυγώνει, ἡ ἐξομολόγηση τῶν ἁμαρτιῶν μας, ἡ προσπάθεια γιά τήν αὔξηση τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγῶνα μέσα ἀπό τά ποικίλα ἀγωνίσματα τῶν ἀρετῶν καί κυρίως τῆς φιλανθρωπίας, τῆς ἔμπρακτης δηλαδή ἀγάπης. Καί στήν κορυφή ὁ Ἐκκλησιασμός μας ἀνυπερθέτως τίς Κυριακές καί τίς μεγάλες ἑορτές μέ τήν ἀπαραίτητη συχνή θεία Κοινωνία.

Ἀλήθεια πού χάθηκε αὐτή ἡ ἀγάπη κι ἡ προσμονή πολλῶν ἐκ τῶν συγχρόνων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν γιά τόν Χριστό; Τί ἔχουμε νά κάνουμε καλύτερο στή  ζωή μας ἀπό τό νά σταθοῦμε ἐνώπιον τοῦ ἱεροῦ Βήματος καί νά κοινωνήσουμε τόν Χριστό; Ποιόν ἄλλον ἔχουμε νά περιμένουμε στή ζωή μας ἐκτός ἀπό τόν Χριστό; Ποιός μᾶς ἀγάπησε ὅπως ὁ Χριστός; Ποιός μᾶς ἀνέχεται ὅπως ὁ Χριστός; Ποιός στενάζει στόν σταυρό ἀπό τά καρφιά τῶν ἁμαρτιῶν μας, ὅπως ὁ Χριστός; Ποιός ἄλλος σήκωσε τό βάρος τῶν ἁμαρτιῶν μας καί μᾶς ἐλευθέρωσε ἀπό τόν διάβολο, ὅπως ὁ Χριστός;

Κι ἐμεῖς ὄχι μόνο δέν κάνουμε λίγα ἁπλά βασικά πράγματα στή ζωή μας, ἀλλά Τόν βλασφημοῦμε κιόλας μέ λόγια καί μέ ἔργα. Καί τό χειρότερο εἶναι ὅτι δέν ἀντιδροῦμε, ὅταν κάποιοι περιφέρουν μέ ἀναίδεια τήν ὕβρη τους ἔναντι τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του, ἀλλά δειλιάζουμε καί πολλές φορές ντρεπόμαστε και τον σταυρό μας να κάνουμε ἀκόμη!

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Εἰσερχόμαστε στη δεύτερη ἑβδομάδα τοῦ Τριωδίου. Μαζί με την ταπεινή προσευχή τῆς προηγούμενης Κυριακῆς, σήμερα τονίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς Μετανοίας. Ἡ Μετάνοια κορυφώνεται στό μυστήριο τῆς Ἐξομολόγης, ἀλλά για να φθάσουμε ἐκεῖ πρέπει να ὑπάρχει ἡ ἐνσυνείδητη ὁμολογία τῆς ὀρθόδοξης πίστης μας, να ζοῦμε δηλαδή την πίστη μας. 

Ἄν παρασυρθήκαμε ἐμφανῶς ἀπό τήν ἁμαρτία, ὅπως ὁ ἄσωτος,  ἤ ἀφανῶς ἀπό αὐτήν, ὅπως ὁ μεγαλύτερος ἀδελφός, ἄς το ἀναγνωρίσουμε. Διότι καί οἱ δύο υἱοί, ἀσχέτως τοῦ τόπου, στόν ὁποῖο κατοικοῦσαν, ἦταν μακρυά ἀπό τόν Πατέρα καί ζοῦσαν τήν ψευδαίσθηση καί ὄχι τήν ἀλήθεια τῆς ζωῆς. Μέ μία διαφορά ὅμως: ὁ ἄσωτος υἱός τό κατάλαβε κι ἐπέστρεψε, ἀλλά ὁ μεγαλύτερος ἀδελφός ἀδυνατοῦσε νά κατανοήσει τήν ἀπόσταση, πού τόν χώριζε ἀπό τόν Πατέρα κι ἐνῶ ζοῦσε τόσο κοντά του, στήν πραγματικότητα παρέμενε μακρυά κι ἀμετανότητος.

Ἄς μήν συμβεῖ τό ἴδιο και σ’ἐμᾶς. Ἄς μην καταδεχθοῦμε να ἐπιλέξουμε τά ξυλοκέρατα τῶν συνηθειῶν τοῦ κόσμου, πού μᾶς περιβάλλει, ἀντί τῆς παραδοσιακῆς ὀρθόδοξης πνευματικότητας. Ἄς πειθαρχήσουμε στην ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησία κι ἄς μείνουμε μακρυά ἀπό ἐφάμαρτες ἀποκριάτικες ἐκδηλώσεις, πού διαφθείρουν το ἦθος και την ἀξιοπρέπειά μας. Δεν εἶναι ἔθιμα αὐτά για τον Ὀρθόδοξο Χριστιανό. Ἀκόμη κι ἡ Τσικνοπέμπτη ὁρίζεται ὡς ἡ φροντίδα τῆς Ἐκκλησίας για τά παιδιά Της, πού θα νηστέψουν και θα ξαναφᾶνε κρέας το Πάσχα σύν Θεῷ κι ὄχι ἀφορμή για ξεφαντώματα και καρναβαλικές ἰαχές.

Ἄς ἀρκεστοῦμε στη θαλπωρή τῆς πατρικῆς ἑστίας τῆς Ἐκκλησίας.

Ἄς τηρήσουμε με εὐλάβεια το πνευματικό πρόγραμμα τῶν Ἁγίων μας.

Ἄς ζηλέψουμε τό «ἀναστάς πορεύσομαι» τοῦ πρώην ἀσώτου κι ἄς μείνουμε μέσα στην ἂγκαλιά τῆς Ἐκκλησίας γιά τή σωτηρία μας χωρίς να διαπραγματευθοῦμε με τον κόσμο τά αἰώνια κληρονομικά δικαιώματά μας για την Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ἀμήν.

Εκτύπωση Email

«Οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν διωχθήσονται» Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2024 - Ἀρχή Τριωδίου – (Β΄ Τιμ. γ΄ 10-15)

telonou_fariseou.jpg

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ εἰσερχόμαστε σήμερα στήν κατανυκτική περίοδο τοῦ Τριωδίου, ἡ ὁποία λαμβάνει τήν ὀνομασία της ἀπό τό Βιβλίο τοῦ Τριωδίου, το ὁποῖο ἀπό τον χθεσινό Ἑσπερινό ἀνοίχθηκε πάνω στό Ψαλτήριο καί θά συντροφεύει τήν τέλεση τῶν ἱερῶν Ἀκολουθιῶν, ἕως καί τό Μεγάλο Σάββατο τό πρωί.

Οἱ ὕμνοι τοῦ Τριωδίου, ἡ διδασκαλία τῶν Πατέρων γιά τό Τριώδιο καί ὅλη ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας τήν περίοδο αὐτή, μᾶς προτρέπουν νά ζήσουμε μέ περισσότερη προσευχή, μέ σταδιακά καλύτερη νηστεία, ὑλική καί πνευματική, μέ ἐντονώτερη συμμετοχή στή λειτουργική-μυστηριακή ζωή, κοσμώντας τούς ἑαυτούς μας μέ ἔργα ἀγάπης καί ἀρετές, ὥστε μετά ἀπό ἕνα ταξίδι σχεδόν δυόμισυ μηνῶν νά αἰσθανόμαστε περισσότερο πόθο γιά τόν Χριστό καί τή σωτηρία μας.

Για το λόγο αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας ἐπέλεξε σήμερα, ἐκτός ἀπό την γνωστή εὐαγγελική περικοπή τοῦ Τελώνου και τοῦ Φαρισαίου, να διαβάζεται στη θέση τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος κι ἕνα τμῆμα ἀπό την δεύτερη ἐπιστολή τοῦ Ἀποστόλου Παύλου προς τον Τιμόθεο, για να τονίσει την ἀνάγκη τῆς σταθερότητας και τῆς πιστότητας στη ζωή μας, ὡς συγχρόνων Χριστιανῶν. Δεν παραλείπει μάλιστα να ὑπενθυμίσει μέσα ἀπό τον θεόπνευστο ἀποστολικό λόγο, ὅτι ἡ ἀπό μέρους τῶν Χριστιανῶν πιστή τήρηση τῆς παραδοσιακῆς ὀρθόδοξης εὐσέβειας θα ἀποτελέσει ἀφορμή διωγμοῦ, καθώς ὁ κόσμος ἔχει διαφορετικό φρόνημα.

Ὅπως λοιπόν ἀκούσαμε σήμερα, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος θέλοντας να ἐνθαρρύνει τον Τιμόθεο στο ἱεραποστολικό του ἔργο δεν διστάζει να ἀναφέρει το παράδειγμα τοῦ προσωπικοῦ του διωγμοῦ, στην διάρκεια τῆς ἱεραποστολικῆς του ζωῆς και δραστηριότητας. Δεν σταματᾶ ὅμως ἐκεῖ, ἀλλά ὁμιλεῖ με ἐνθουσιασμό για τον τρόπο με τον ὁποῖο ὁ Θεός παρέστη στον πολυειδῆ ἀγῶνα του. Ἐκείνη ἡ αἰσιόδοξη ἔκφραση «ἀπ’ ὅλα με ἔσωσε ὁ Κύριος» σφραγίζει την γνησιότητα τοῦ ἔργου του και καθιστᾶ σαφές τόσο στον Τιμόθεο, ὅσο και σέ ὅλους τούς Χριστιανούς, πού ἀγωνίζωνται να ζοῦν μέ εὐσέβεια, ὅτι ὁ πνευματικός ἀγῶνας μας δεν εἶναι μάταιος κόπος, καθώς ὁ Χριστός ὄχι μόνο συμπαρίσταται σέ αὐτόν ἀλλά κατ’ οὐσίαν ἡγεῖται, συναγωνίζεται και συμμαρτυρεῖ.

Ὡς ἐκ τούτου ὁδηγός στόν πνευματικό ἀγῶνα μας εἶναι ἡ ζωή και ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ. Κατ’ ἀρχάς ἡ ἐμπειρία τῆς μυστηριακῆς ζωῆς και ἡ ἱερά παράδοσης τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως συνάγεται μέσα ἀπό τον βίο και ἡ πολιτεία τῶν Ἁγίων, ξεκινώντας ἀπό τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, τούς Μάρτυρες, τούς Πατέρες, τούς Ὁσίους καί τούς Ὁμολογητές κάθε ἐποχῆς, ἕως και σήμερα, ἀπό τούς ὁποίους λαμβάνουμε και τά πρότυπά μας.

Ἐν συνεχείᾳ ὡς βάση τοῦ ἀγῶνα κι ἐγγύηση για την καλή του ἔκβαση τίθεται ἡ ἐμμονή και ἡ πιστότητά μας στην ἀλήθεια, ὅπως την κατέχει και την διδάσκει ἡ Ἐκκλησία μέσα ἀπό την Ἁγία Γραφή, την Ὁποία ὀφείλουμε να μελετοῦμε σύμφωνα με την παραδεδομένη ἐκκλησιαστική διδασκαλία και τάξη. Ἄρα λοιπόν ὀφείλουμε να ζοῦμε κατά το πρότυπο τῆς Ἐκκλησίας κι ὄχι σύμφωνα με τά κατά καιρούς εἰωθότα, τίς παραδόσεις, τά ἤθη και τά κάθε εἴδους ἔθιμα και συνήθειες τῶν ἀνθρώπων.

Ἐδῶ ἀκριβῶς εἶναι και το πρόβλημα με τούς σύγχρονους Ὀρθοδόξους Χριστιανούς, το ὅτι δεν μποροῦν να ἀποκολληθοῦν ἀπό τίς δικές τους παραδόσεις, τά ἔθιμα και τίς συνήθειές τους. Αὐτό ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα να συμβαίνει ὅ,τι ἐπεσήμανε ὁ Χριστός στούς Φαρισαίους, λέγοντας ὅτι ἀπολυτοποιοῦν τίς ἀνθρώπινες παραδόσεις και ἀντικαθιστοῦν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ με τά ἔθιμά τους, ὥστε ὁδηγοῦνται στην ἀπώλεια (βλ. Μάρκ. ζ΄).

Εἶναι λοιπόν πολύ ἐπίκαιρη αὐτή ἡ ἐπισήμανση καθώς εἰσερχόμαστε στην κατανυκτική περίοδο τοῦ Τριωδίου, την ὁποία ὁ κόσμος σέ ἀντίθεση με την γνήσια ἐκκλησιαστική εὐσέβεια την θεωρεῖ περίοδο διασκέδασης μέχρι ξεφαντώματος με πολλές και διάφορες ἄσεμνες διαγωγές, σάν και να θέλουν να ἐξορκίσουν το κακό και την ὑποκρισία, ὄχι μέσα ἀπό την μετάνοια και την ἐξομολόγηση, ἀλλά μέσα ἀπό την ὑποκριτική τέχνη τοῦ μασκαρέματος και τῶν καρναβαλικῶν ἐκδηλώσεων, με αἰχμή τοῦ «πολιτιστικοῦ» δόρατος τήν γελιοποίηση προσώπων, ἠθῶν, φρονημάτων, ἀκόμη καί τῶν ἱερῶν και τῶν ὁσίων τῆς Ἐκκλησίας και τοῦ Γένους μας, ὅσων τουλάχιστον μᾶς ἀπέμειναν μετά ἀπό τίς πρόσφατες ἐπαίσχυντες νομοθετικές διατάξεις, σχετικῶς με το γάμο ἀνθρώπων τοῦ ἰδίου φύλου.

Τί να πρωτοποῦμε; Τί να ἐπισημάνουμε πρῶτο;

Ποτέ στην δισχιλιόχρονη ἱστορία μας ὡς Ἑλλήνων και Ὀρθοδόξων δέν παρατηρήθηκε, οὔτε σημειώθηκε τέτοια πνευματική πτώση, ἡ ὁποία βέβαια δεν ἔγινε ξαφνικά. Συνέβαλε σέ αὐτήν ἡ γενικότερη χαλάρωση τῶν ἠθῶν τά τελευταῖα χρόνια και ἡ διαρκῶς ἐπιχειρούμενη διάβρωση τοῦ φρονήματός μας και τοῦ ἐθνικοῦ και τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ. Παλαιότερα οἱ πιστοί φρόντιζαν να διατηροῦν το ἑλληνορθόδοξο ἦθος τους κι ἔπρατταν ἀναλόγως στη ζωή τους. Αἰσθάνονταν ντροπή να διαφοροποιηθοῦν ἀπό το θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅπως πάντοτε το διερμηνεύει ἡ Ἐκκλησία. Οὔτε σέ μέρες νηστείας φιλονικοῦσαν για να προσφερθεῖ ἡ «γιορτή» ἤ ἄλλα ἀρτύσιμα κεράσματα στα πανηγύρια, οὔτε ἐπέτρεπαν στα παιδιά τους να συζοῦν ἀστεφάνωτα, να ἀποκτοῦν παιδιά και να ἀπαιτοῦν να τελεσθεῖ γάμος και βάπτισμα μαζί, οὔτε συμμετεῖχαν σέ ἀνήθικες καρναβαλικές ἐκδηλώσεις, σέ βάρος τῆς ἠθικῆς καί πνευματικῆς τους ὑπόστασης, οὔτε με ὑπέρμετρο ἐγωϊσμό ἀπαιτοῦσαν ἀπό την Ἐκκλησία να ἀλλάξει τον λόγο Της και τη ζωή Της και να συσχηματισθεῖ μαζί τους, ὅπως συμβαίνει σήμερα δυστυχώς!

Εἶναι φοβερό ἄν σκεφθοῦμε, ὅτι μέσα στήν Τουρκοκρατία, σέ ἐκεῖνο το ζυγό τῆς σκλαβιᾶς, τον σκοτεινό κι  ἀντίχριστο, καταφέραμε να κρατηθοῦμε Χριστιανοί Ὀρθόδοξοι και τώρα νά τά ἀπεμπολοῦμε ὅλα. Πραγματικά εἶναι κρῖμα, το ἦθος κι ὁ ἑλληνορθόδοξος πολιτισμός μας, τά ὁποῖα διαφυλάχθηκαν μέ πολλές αἱματηρές θυσίες στους τέσσερις ἐκείνους μαύρους αἰῶνες τῆς τουρκικῆς σκλαβιᾶς και μᾶς παραδόθηκαν ὡς ἡ πλέον πολύτιμη κληρονομιά, ἐμεῖς να τά θυσιάζουμε στο βωμό μιᾶς ἀπροσδιόριστης προόδου, ὑποθηκεύοντας την ἐλευθερία μας και θέτοντας την σωτηρία μας εν ἀμφιβόλῳ.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Καθώς με την ἀνοχή τοῦ Θεοῦ εἰσερχόμαστε στην κατανυκτική περίοδο τοῦ Τριωδίου, ἄς κρατήσουμε ἀποστάσεις ἀπό ὅλες τίς ἐφάμαρτες συνήθειες τοῦ κόσμου κατ’ αὐτήν την περίοδο. Ἄς πάρουμε μια γενναία ἀπόφαση να ὁμολογήσουμε την πίστη μας στον Χριστό ἀπέχοντας πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἀπό ὅλες τίς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις. Μπορεῖ νά ἐνδύονται με το ἔνδυμα τῆς πολιτιστικῆς ἐκδήλωσης, ἀλλά στην οὐσία τους βάλλουν κατά τῆς πνευματικῆς μας συγκρότησης και τῆς εὐσεβοῦς διαγωγῆς μας.

Εἶναι σίγουρο ὅτι θα διωχθοῦμε γι’ αὐτό και θα κατηγορηθοῦμε για σκοταδισμό, μεσαιωνισμό, φασισμό και ἄλλα. Ἄς ἔχουμε ὅμως κατά νοῦ αὐτό πού ἐπισημαίνει ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στο ἔργο του «Χρηστοήθεια τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν», ὅτι το κέρδος πού κάνει ὁ διάβολος εἰς βάρος μας μόνο τίς Ἀποκριές, δεν το κάνει ὅλο τον χρόνο.

Κυρίως ὅμως ἄς μᾶς στηρίζει στην ἀπό μέρους μας ὁμολογία τοῦ Χριστοῦ ἡ διαπίστωση τοῦ ἀποστόλου Παύλου προς τον Τιμόθεο, ὁ ὁποῖος μάλιστα μαρτύρησε στη διάρκεια καρναβαλικῆς ἐκδήλωσης στη Ἔφεσο, ὅπως την ἀκούσαμε σήμερα: «ὅσοι θέλουν να ζοῦν με εὐσέβεια, θα διωχθοῦν.» Κι αὐτό ἄς ἀποτελεῖ την γλυκεῖα ἐπιβράβευση τῆς ὁμολογίας τοῦ Χριστοῦ στη ζωή μας.

Εκτύπωση Email

«Ἅγια Θεοφάνεια ἤ Ἅγια Φῶτα» Κυριακή μετά τά Φῶτα - 14 Ἰανουαρίου 2024

8DDB7AC8-DD15-40DE-95B2-F232EADC3628.jpeg

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Σήμερα ἀποδίδεται ἡ ἑορτή τῶν Ἁγίων Θεοφανείων, ἡ ὁποία ὀνομάζεται καί Ἅγια Φῶτα. Ἡ πρώτη ὀνομασία τῆς ἑορτῆς «Θεοφάνεια» ἀφορᾶ στήν φανέρωση τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ κατά τήν βάπτιση τοῦ Κυρίου στόν Ἰορδάνη ἀπό τόν Ἰωάννη. Ἡ δεύτερη ὀνομασία «Φῶτα» ἀφορᾶ στόν φωτισμό πού ἔλαβε ὁ κόσμος ἀπό τόν Ἐπιφανέντα Χριστό, σύμφωνα καί μέ τήν προφητική ρήση τοῦ Ἠσαΐα: «ὁ λαὸς ὁ πορευόμενος ἐν σκότει, ἴδετε φῶς μέγα· οἱ κατοικοῦντες ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς λάμψει ἐφ᾿ ὑμᾶς.» (βλ. Θ΄2).

Ὅπως ὅλα τά γεγονότα τῆς θείας Οἰκονομίας, δηλαδή ὅλα ὅσα ἐπετέλεσε γιά τή σωτηρία μας ὁ Ἐνανθρωπήσας καί Ἐπιφανείς Θεός, ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, ἔτσι καί τό βάπτισμά Του στόν Ἰορδάνη προφητεύθηκε καί προτυπώθηκε λεπτομερῶς στήν Παλαιά Διαθήκη. Τοῦτο ἀντιλαμβανόμαστε τόσο μέσα ἀπό προφητικές ρήσεις, ὅσο καί μέσα ἀπό διάφορα ἱστορικά συμβᾶντα, σέ κάποια ἀπό τά ὁποῖα θά ἀφιερώσουμε τή σημερινή ὁμιλία.

Ἀρχικῶς νά σημειώσουμε, ὅτι ὁ Προφήτης καί Βασιλιᾶς Δαβίδ στόν 113ο ψαλμό προφητεύει τήν ἀντίδραση τοῦ φυσικοῦ στοιχείου τοῦ νεροῦ τόσο τοῦ ποταμοῦ Ἰορδάνη, ὅσο καί τῆς θάλασσας στήν ὁποία ἐκβάλλει. Ἀπευθυνόμενος σάν σέ πρόσωπα, πρός τόν Ἰορδάνη καί τή θάλασσα, προορᾶται τήν στιγμή τοῦ βαπτίσματος τοῦ Χριστοῦ καί τήν ἀδυναμία τῆς φύσης νά ἀντέξει τήν ἄμετρη συγκατάβαση τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου. Γι’ αὐτό στόν 3ο στίχο  γράφει: «Ἡ θάλασσα εἶδε καί ἔφυγε, ὁ Ἰορδάνης στράφηκε πίσω στίς πηγές του» καί στόν 4ο στίχο ἐρωτᾶ: «Τί σου συνέβη θάλασσα καί ἔφυγες καί σέ ἐσένα Ἰορδάνη τί συνέβη καί στράφηκες πρός τά πίσω;», ὅπως ἀκούσαμε συχνά αὐτή τήν περίοδο. Γιά νά ἀπαντήσει ἐμμέσως πλήν σαφῶς στούς ἀμέσως ἑπομένους στίχους καί νά μᾶς ἀφήσει νά κατανοήσουμε αὐτό, τό ὁποῖο συχνά εἰπώθηκε μέσα ἀπό τούς ὕμνους τῶν Ἁγίων ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων καί τῶν Θεοφανείων κι ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος τό ἑρμηνεύει λέγοντας: «Μήν ἀναζητεῖς τό πώς καί τί συνέβη. ἐπειδή ὅπου θέλει ὁ Θεός ὑπερβαίνεται τῆς φύσεως ἡ τάξη. Ἀφοῦ τό θέλησε, τό κατέστησε δυνατό, κατέβηκε στή γῆ, ἔσωσε τόν ἄνθρωπο...».

Σέ ἕνα ἄλλο σημεῖο καί πάλι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος δίνει μιά ἀλληγορική ἑρμηνεία στήν ἐπιστροφή τοῦ Ἰορδάνη καί τή φυγή τῆς θάλασσας. Λαμβάνει ἀφορμή ἀπό τό ὅτι ὁ ποταμός Ἰορδάνης ξεκινάει ἀπό δύο πηγές, τήν Ἰόρ καί τήν Δᾶν καί ἐκβάλλει στήν Νεκρά Θάλασσα. Λέει χαρακτηριστικά, πώς ὁ Ἰορδάνης ποταμός συμβολίζει τό ἀνθρώπινο γένος, τό ὁποῖο ξεκινᾶ ἀπό τόν Ἀδάμ καί τήν Εὔα (Ἰορ καί Δᾶν). Ἡ πορεία τους ὁδηγεῖ πρός τήν νέκρωση, ἡ ὁποία συμβολίζεται μέ τήν Νεκρά Θάλασσα. Ἦλθε ὅμως ὁ Χριστός καί μέ τό Βάπτισμά Του ἀνέστρεψε τή ροή τοῦ ποταμοῦ καί τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πλέον δέν τρέχουν πρός τόν θάνατο, ἀλλά πρός τήν ἀφθαρσία καί τήν αἰωνιότητα.

Τό Βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ στόν Ἰορδάνη ὅμως, προφητεύεται καί προτυπώνεται μέ πολύ εὔγλωτο τρόπο μέσα ἀπό κάποια περιστατικά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, κάποια ἀπό τά οποῖα ἀναφέρουν καί τήν στροφή τῶν ποταμίων ρείθρων τοῦ Ἰορδάνη πρός τά πίσω καί τήν παράλληλη φυγή τῆς θάλασσας, ὡς συνέπεια τῆς στάσης τῆς ροῆς τοῦ ποταμοῦ.

-Στό βιβλίο τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ μνημονεύεται γιά πρώτη φορά ἡ στάση του Ἰορδάνη ποταμοῦ, ὅταν οἱ Ἱερεῖς εἰσῆλθαν μέσα στόν ὁρμητικό ποταμό, φέροντας ἐπί τῶν ὤμων τους τήν Κιβωτό τῆς Διαθήκης, ἡ ὁποία δίχως ἄλλο προτυπώνει τόν Ἐνανθρωπήσαντα καί Βαπτιζόμενο Κύριο Ἰησοῦ Χριστό! Τότε σύμφωνα μέ τήν περιγραφή: «τά νερά πού κατέβαιναν ἀπό τίς πηγές τοῦ ποταμοῦ σταμάτησαν κι ἔγιναν ἕνας στερεός ὄγκος, πού στάθηκε πολύ μακρυά...ἐνῶ τά νερά πού εἶχαν περάσει κατέβηκαν πρός τήν Νεκρά θάλασσα, ὥσπου ἐξαφανίστηκαν ἐντελῶς». Τοῦτο εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά περάσει ὅλος ὁ λαός μέ ἀσφάλεια τόν ὁρμητικό ποταμό πρός τήν γῆ τῆς Ἐπαγγελίας (βλ. Γ΄7-8, 15-17).

-Στό Τέταρτο Βιβλίο τῶν Βασιλειῶν ἐπίσης, μαρτυρεῖται δύο φορές ἡ στάση τῶν ποταμίων ρείθρων τοῦ Ἰορδάνη, ὅταν ὁ Προφήτης Ἠλίας τήν πρώτη κι ὁ Προφήτης Ἐλισσαῖος τήν δεύτερη φορά χτύπησαν τά νερά τοῦ ποταμοῦ μέ τήν μηλωτή τοῦ Προφήτη Ἠλία, (τό ἐπανωφόρι του δηλαδή) καί τά νερά στάθηκαν ὥστε νά δύνανται νά περάσουν τόν ὁρμητικό ποταμό καί τίς δύο φορές (βλ. Β΄6-14).

-Ἀκόμη μία γλαφυρή προτύπωση τοῦ Βαπτίσματος τοῦ Κυρίου στόν Ἰορδάνη περιγράφεται καί πάλι στό Τέταρτο Βιβλίο τῶν Βασιλειῶν, ἡ ὁποία ἔχει σχέση, ὄχι μέ τή στάση καί ἐπιτροφή τῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ, ἀλλά προφητεύει τήν λύτρωση, τήν ὁποία λαμβάνουν οἱ βαπτιζόμενοι στό ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἀπό τό προπατορικό καί κάθε ἄλλο ἁμάρτημα. Ἡ ἁμαρτία τοῦ ἀνθρώπου, θεωρούμενη ὡς ἀσθένεια τῆς ψυχῆς, στό συγκεκριμένο περιστατικό συμβολίζεται μέ τή λέπρα τοῦ σώματος ἑνός Σύριου ἄρχοντα, τοῦ Νεεμάν, ὁ ὁποῖος ἀναζήτησε τήν θεραπεία του στόν Προφήτη Ἐλισσαῖο. Ἐκεῖνος τόν συμβούλευσε νά πάει καί νά πλυθεῖ ἑφτά φορές στόν Ἰορδάνη ποταμό, ἀλλά ὁ Νεεμάν ξενίστηκε ἀπό τή συμβουλή αὐτή καί τήν θεώρησε μᾶλλον προσβλητική, καθώς ὅπως σημειώνεται, εἶπε θυμωμένος πώς ἡ Συρία εἶχε πολύ μεγαλύτερα καί καλύτερα ποτάμια γιά νά πλυθεῖ σέ αὐτά. Ὅμως ἐν τέλει μέ τήν προτροπή ἑνός καλοῦ του συμβούλου, τελικῶς ὑπάκουσε καί πῆγε καί λούστηκε ἑφτά φορές μέσα στόν Ἰορδάνη «κι ἀμέσως ἡ σάρκα του ἔγινε σάν τή σάρκα μικροῦ παιδιοῦ καί καθαρίσθηκε» (Ε΄9-14).

Αὐτό τό περιστατικό τό ἀνάφέρει κι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός (βλ. Λουκ. δ΄27) ὁμιλώντας πρός τούς Ἰουδαίους, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσαν πώς καί μόνον ἡ ἑβραϊκή τους καταγωγή ἔφτανε για τήν σωτηρία τους. Ὅμως αὐτά τά λόγια τοῦ Χριστοῦ ἀφοροῦν καί σέ ἐμᾶς τούς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς καί σημαίνουν πώς δέν πρέπει νά ἐφησυχάζουμε, ἐπειδή εὐλογηθήκαμε νά βαπτισθοῦμε στό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλά πάντοτε νά δραστηριοποιούμαστε, ὥστε νά ἀνακαινίζουμε τούς ἑαυτούς μας μέσα ἀπό τή Μυστηριακή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός διδάσκει πώς ὁ Χριστός βαπτίσθηκε, ἀνάμεσα στά ἄλλα καί γιά νά ἀποκαλύψει στούς ἀνθρώπους τό Μυστήριο τῆς Ἁγίας Τριάδος, γιά νά καθαρίσει ἀπό τήν ἁμαρτία ὁλόκληρη τήν ἀνθρωπότητα καί γιά νά εἰσαγάγει στήν Ἐκκλησία τόν τῦπο τοῦ Βαπτίσματος.

Ἆρα λοιπόν τά Ἅγια Θεοφάνεια ἤ Ἅγια Φῶτα, ὅπως προαναφέραμε, πρέπει νά θυμίζουν στόν καθένα μας τήν ἡμέρα τοῦ προσωπικοῦ μας θείου φωτισμοῦ, τῆς υἱοθεσίας μας ἀπό τόν Θεό καί τῆς εἰσόδου μας στήν Ἐκκλησία διά τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος.

Ἐνδυθήκαμε τόν Χριστό μέ τό Ἅγιο Βάπτισμα, λάβαμε τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέ τό Ἅγιο Χρῖσμα, ὀφείλουμε μέσα ἀπό τό Μυστήριο τῆς Μετανοίας καί Ἐξομολογήσεως, τό ὁποῖο ὀνομάζεται δεύτερο βάπτισμα, νά καθαρίζουμε τήν ψυχή ἀπό τή λέπρα τῆς ἁμαρτίας καί μέ τή θεία Εὐχαριστία, κοινωνώντας τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ νά παραμένουμε ἑνωμένοι στό Σῶμα Του, τήν ἁγία μας Ἐκκλησία.

Ἄς ἐννοήσουμε ἐνδελεχῶς τήν παράκληση τοῦ μεγάλου Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ὅπως τήν ἀναφέρει σέ μία ὁμιλία του εἰς τά Ἅγια Φῶτα: « Ἐγώ εἶμαι τό Φῶς τοῦ κόσμου (καθώς λέγει ὁ Χριστός)...Ἔφθασε ὁ καιρός τῆς ἀναγεννήσεως, πού μᾶς ἦλθε ἀπό τόν Οὐρανό, ἀς ἀναγεννηθοῦμε. Ἔφθασε ὁ καιρός γιά τήν ἀναδημιουργία μας, ἄς ξαναγίνουμε, ὅπως ὁ πρωτόπλαστος Ἀδάμ, μακρυά ἀπό τήν ἁμαρτία. Ἄς μήν μείνουμε στήν ἀσχήμια τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά ἄς γίνουμε ὅπως ὅταν βαπισθήκαμε, παραμένοντας ἀναγεννημένοι μέσα ἀπό τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας.» Ἀμήν. 

Εκτύπωση Email

«Ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ» Κυριακή 07 Ἰανουαρίου 2024 – Σύναξη τοῦ Τιμίου Προδρόμου (Ἰω. α΄ 29-34)

theofaneia-750x470.jpg

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ δεύτερη ἡμέρα κάθε δεσποτικῆς ἑορτῆς εἶναι ἀφιερωμένη στό Πρόσωπο, τό ὁποῖο ὑπούργησε δηλαδή διακόνησε τό ἑορταζόμενο γεγονός. Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ σημερινή ἡμέρα, δέυτερη μετά τά Θεοφάνεια, εἶναι ἀφιερωμένη στό τίμιο Πρόσωπο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, ὁ ὁποῖος βάπτισε τόν Σωτῆρα μας Χριστό στόν Ἰορδάνη, γεγονός πού ἑορτάσαμε χθές καί θά ἑορτάζουμε μέχρι τήν ἀπόδοση τῆς ἑορτῆς στίς 14 Ἰανουαρίου.

Οἱ Προφῆτες Ἠσαΐας καί Μαλαχίας ἀναφέρονται, αἰῶνες πρίν, μέ θαυμαστές λεπτομέρειες στήν προδρομική παρουσία καί τό ἔργο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου. Ὁ Ἠσαΐας ἀναφέρει τό γνωστό χωρίο «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν»(Μ΄3), ἐνῶ ὁ Μαλαχίας γράφει: «Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου καὶ ἐπιβλέψεται ὁδὸν πρὸ προσώπου μου» (Γ΄1). Γιά τόν Τίμιο Πρόδρομο ὅμως προφήτευσε κι ὁ πατέρας του, ὁ Ζαχαρίας, λέγοντας: «Καὶ σύ, παιδίον, θά ὀνομαστεῖς προφήτης τοῦ ὑψίστου Θεοῦ· γιατί θά προπορευθεῖς τοῦ Κυρίου γιά νά ἐτοιμάσεις τίς ὁδούς του» (βλ. Λουκ. α΄76)

Οἱ ἱεροί Εὐαγγελιστές ὁμιλοῦν ἐπίσης διεξοδικῶς γιά τήν παρουσία τοῦ Τιμίου Προδρόμου στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου. Ἐκεῖ ὁ Τίμιος Πρόδρομος κατοικοῦσε καί ἐνδιαιτᾶτο, τρεφόμενος μέ μέλι ἄγριο καί ἀκρῖδες, εἴτε ἐννοήσουμε τά ἔντομα ἤ τίς ἄκρες ἀπό τά χόρτα, ὅπως λένε οἱ Πατέρες. Ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀνέδειξε τήν ἔρημο ὡς τό μεγάλο σχολεῖο τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς. Ἐκεῖ κατά τήν παράδοση διδάχθηκε ἀπό τόν Ἀρχάγγελο Μιχαήλ τίς μετάνοιες καί τήν νοερά προσευχή, ἐγκαινιάζοντας, κατά κάποιο τρόπο, τό δρόμο γιά τήν ἀσκητική ζωή τῆς ἐρήμου, πού λάμπρυναν ἀργότερα μεγάλες μορφές, ὅπως οἱ Ἅγιοι Ἀντώνιος, Εὐθύμιος, Παῦλος ὁ ἁπλοῦς, Γεράσιμος Ἰορδανίτης, ἡ Ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία καί ἄλλοι. Ἐκεῖ στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου, ὁ Τίμιος Πρόδρομος δίδασκε τούς ἀνθρώπους, πού τόν ἐπισκέπτονταν καί τούς βάπτιζε τό βάπτισμα τῆς μετανοίας, γιά νά συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες τους, ὥστε μέ καθαρή τήν καρδιά νά ἀναγνωρίσουν τόν Χριστό καί νά Τόν ἀκολουθήσουν. Ἀπό τήν ἔρημο ἔλεγξε καί τόν Βασιλιᾶ Ἡρώδη καί ἐξαιτίας αὐτοῦ συνελήφθη, φυλακίσθηκε καί ἀποκεφαλίσθηκε, ὅπως περιγράφει ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος.

Ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς ἐπίσης διασώζει ἕνα πολύ σπουδαῖο τμῆμα τῆς διδασκαλίας του τιμίου Προδρόμου, τό ὁποῖο ἀκούσαμε αὐτές τίς ἡμέρες ὡς εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς ἑνάτης (θ΄) ὥρας καί τοῦ Ἑσπερινοῦ τῶν Θεοφανείων. Στό τρῖτο κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου του γράφει, πώς ὅταν τά πλήθη τῶν ἀνθρώπων τόν ρωτοῦσαν τί νά κάνουμε γιά νά σωθοῦμε, Ἐκεῖνος τόνιζε τήν φιλανθρωπία λέγοντας: «Αὐτός πού ἔχει δύο χιτῶνες, ἄς δώση τόν ἕνα σ’ ἐκεῖνον πού δέν ἔχει κι ἐκεῖνος πού ἔχει τροφές, ἄς κάνει τό ἴδιο». Καί στούς τελῶνες ποῦ πῆγαν νά βαπτιστοῦν, τούς συμβούλευε νά εἶναι δίκαιοι, λέγοντας «Μήν εἰσπράττετε τίποτε παραπάνω ἀπό ἐκεῖνο, πού ἔχει ὁρισθῆ ἀπό τόν νόμον». Καί στούς στρατιῶτες πού τόν ρωτοῦσαν, τούς συμβούλευε νά μήν κάνουν κατάχρηση τῆς θέσης τους καί τῶν δικαιωμάτων τους εἰς βάρος τῶν ἄλλων, λέγοντας: «κανένα νά μή συκοφαντήσετε, κανένα νά μή ἐκφοβήσετε μέ ἀπειλές, διά νά τοῦ ἀποσπάσετε χρήματα, καί νά ἀρκεῖσθε στόν μισθόν σας». Συμβουλές βεβαίως πού εἶναι χρήσιμες καί γιά ἐμᾶς, ἀφοῦ τονίζεται ἡ ἀγάπη, ἡ φιλανθρωπία, ἡ δικαιοσύνη, ὁ ἀλληλοσεβασμός, ἡ ὑπευθυνότητα καί ἡ ἐγκράτεια, ἀρετές πού πρέπει νά συγκροτοῦν τή ζωή μας.

Ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης ἀξιοποιεῖ τό γεγονός, ὅτι χρημάτισε μαθητής του καί σήμερα ἀκούσαμε νά μᾶς πληροφορεῖ γιά τήν πλέον σημαντική διακήρυξη τοῦ Τιμίου Προδρόμου σχετικῶς μέ τόν Χριστό. Στό πρῶτο κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου του γράφει, πώς μετά τό βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος εἶδε τόν Χριστό νά ἔρχεται πάλι πρός αὐτόν καί ἀναφώνησε: «Αὐτός εἶναι ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ, πού σηκώνει ἐπάνω του ὅλη τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου»(Ἰωάν. α΄29) Τό ἴδιο ἀκριβῶς συνέβη καί τήν ἑπομένη ἡμέρα, ὅπου πάλι ὅταν ὁ Χριστός πέρασε κοντά ἀπό τόν Ἰωάννη, ἐκεῖνος τόν ἔδειξε μέ τό χέρι του καί πάλι εἶπε: «αὐτός εἶναι ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ» (Ἰωάν. α΄36).

Ὁ Τίμιος Πρόδρομος ὀνομάζει τόν Χριστό, Ἀμνό τοῦ Θεοῦ, ἐπαληθεύοντας τόν Προφήτη Ἠσαΐα, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος προφητικά στή σταυρική Του θυσία, τήν ὁποία ὑπέστη ἀδιαμαρτύρητα καί μέ τή θέλησή του γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου, γράφει στόν στίχο 7 τοῦ κεφ. 53 τοῦ βιβλίου του: «ὡς πρόβατον ὁδηγήθηκε στή σφαγή καί ὡς ἀμνός ἔναντι ἐκείνου που τόν θυσιάζει ἄφωνος, ἔτσι ἀκριβῶς χωρίς νά ἀνοίγει τό στόμα του».

Καταλαβαίνουμε λοιπόν πώς ὁ Τίμιος Πρόδρομος σέ αὐτό τό σημεῖο κάνει τήν σύνδεση τῆς προφητείας τοῦ Ἠσαΐα μέ τήν παρουσία τοῦ προφητευόμενου Χριστοῦ. Μάλιστα δέν ἐπαληθεύει ἁπλά τήν προφητεία, πού εἰπώθηκε 800 χρόνια πρίν, ἀλλά κι ἐκεῖνος μέ τή σειρά του προφητεύει, τί ἔμελλε νά συμβεῖ τρία χρόνια μετά, μέ τή σταύρωση τοῦ Χριστοῦ. Διότι ὁ Χριστός, ὄντας ὁ μόνος ἀναμάρτητος,  πῆρε ἐπάνω του τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου καί τήν κάρφωσε στόν Σταυρό. Ἐξουδετέρωσε μέ τή σταύρωσή Του τή δύναμη τοῦ διαβόλου καί τήν δυναμική τῆς ἁμαρτίας, δίνοντας στόν κάθε ἄνθρωπο τή δυνατότητα τῆς σωτηρίας του, ἐπί τῇ βάσει πάντοτε τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς του, δηλαδή ἄν θέλει νά σωθεῖ.

Ἡ Ἐκκλησία μας στάθηκε μέ μεγάλη εὐλάβεια σέ αὐτήν τήν ὀνομασία Ἀμνός καί τοῦτο φαίνεται σέ τρεῖς τουλάχιστον περιπτώσεις.

Πρῶτον: ἀρκεῖ νά σκεφθοῦμε, πώς ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας ὡς Ἀμνό ὀνομάζει τό τετράγωνο τμῆμα τοῦ ἄρτου, τό ὁποῖο τοποθετεῖται πάνω στό ἅγιο Δισκάριο γιά νά μεταβληθεῖ στή διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας σέ σῶμα Χριστοῦ. Μάλιστα δέ, ὅταν ὁ Ἱερέας στή διάρκεια τῆς ἁγίας Προσκομιδῆς ἐξάγει ἀπό τό πρόσφορο αὐτό τό τετράγωνο τμῆμα, πού ἔχει τήν ἐπιγραφή ΙΣ ΧΣ ΝΙ ΚΑ, λέει ἀκριβῶς τά ἴδια λόγια τοῦ Προφήτη Ἠσαΐα, ὅπως τά προαναφέραμε καί ὀνομάζει τόν ἄρτο Ἀμνό.

Δεύτερον: στήν Δοξολογία πού ψάλλεται στό τέλος τοῦ Ὄρθρου καί πρίν ξεκινήσει ἡ θεία Λειτουργία, ἐκεῖ ψάλλουμε: «Κύριε ὁ Θεός, ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ, Ὁ Υἱός τοῦ Πατρός, ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, ἐλέησον ἡμᾶς ὁ αἴρων τάς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου»

Τρῖτον: ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος ἄμεσα καί ἔμμεσα ἐπαλήθευσε τήν ὀνομασία Ἀμνός. Ἐμμεσα διότι δύο φορές ἔδωσε τή δυνατότητα στόν Τίμιο Πρόδρομο νά τόν ἀποκαλέσει ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων Ἀμνό τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά τό ἀλλάξει. Ἄμεσα διότι στό κεφ. 5 τῆς Ἀποκάλυψης τοῦ Ἰωάννου, ὁ Ἴδιος ἐμφανίζεται ὡς ἐσφαγμένον Ἀρνίον, δηλαδή ὡς ἀρνί, πού ἐνῶ εἶναι σφαγμένο καί τρέχουν τά αἵματα ἀπό τόν λαιμό του, ἐντούτοις αὐτό ὄχι μόνο ζεῖ, ἀλλά καί θριαμβεύει. Ἀκριβῶς ἔτσι κι ὁ Χριστός, ἐνῶ σφαγιάστηκε πάνω στόν Σταυρό, ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, ζεῖ ὡς ὁ ἀρχηγός τῆς Ζωῆς, θριάμβευσε καί θριαμβεύει, διατηρώντας ἐμφανῆ τά σύμβολα τοῦ πάθους Του, δηλαδή τίς πληγές Του, τήν λογχευμένη πλευρά Του καί τίς τρῦπες ἀπό τά καρφιά στά  ἄχραντα χέρια καί τά πόδια Του.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Στό εἰκονοστάσιο τῶν ἱερῶν Ναῶν μας, τό τέμπλο, ὅπως τό λέμε, πάντοτε δίπλα στήν δεσποτική εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, ὑπάρχει ἡ εἰκόνα τοῦ Τιμίου Προδρόμου γιά δύο λόγους: α) ἐπειδή  ἐκεῖνος κατά τό ἐγκώμιο τοῦ Κυρίου εἶναι ὁ μεγαλύτερος καί σπουδαιότερος ἄνδρας πού γεννήθηκε ποτέ ἀπό γυναῖκα καί β) γιά νά μᾶς δείχνει πάντοτε τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, τόν Ἀμνό τοῦ Θεοῦ, πού σήκωσε πάνω του τίς ἁμαρτίες μας, τίς κάρφωσε στόν σταυρό καί μᾶς ἐλευθέρωσε ἀπό τόν διάβολο, ὥστε νά ἀτενίζουμε μέ εὐγνωμοσύνη στό, Θεάνθρωπο Κύριο καί μέ χαρά νά ἀποδυόμαστε στόν πνευματικό μας ἀγῶνα, γιά τήν σωτηρία, πού Ἐκεῖνος ὡς Ἀμνός τοῦ Θεοῦ μᾶς χάρισε μέ τήν θυσία Του. Ἀμήν.

Εκτύπωση Email

Περισσότερα Άρθρα...

ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ

η ημέρα, η εβδομάδα του έτους

Άυριο
γιορτάζουν:

Πηγή: Λογισμικό "Σήμερα"

ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ

Σήμερα:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Κυρ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31