Συντάχθηκε στις .
«Ἡ ὠφέλεια τοῦ ἱεροῦ Σαρανταλείτουργου»
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
«Μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ ἔχετε σωθεῖ διὰ μέσου τῆς πίστεως· καὶ αὐτὸ δὲν προέρχεται ἀπὸ ἐσᾶς, ἀλλὰ εἶναι τὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ»
Μὲ τά λόγια αὐτά, ὅπως σήμερα τά ἀκούσαμε ἀπό τήν πρός τούς Ἐφεσίους ἐπιστολή, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ σωτηρία μας δὲν εἶναι κάτι ποὺ ἐξαγοράζεται μὲ τὶς δικές μας δυνάμεις, οὔτε ἕνα βραβεῖο γιά τὰ ὑποτιθέμενα κατορθώματά μας. Ἡ σωτηρία εἶναι τὸ ἀπόλυτο δῶρο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.
Καί καθώς σήμερα ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας ξεκινᾶ τήν προετοιμασία γιά τήν ἑορτή τῶν Χριστουγέννων, αὐτός ὁ λόγος ἔρχεται νὰ δώσει τὸ ἀληθινὸ νόημα στὸν ἀγῶνα ποὺ ξεκινᾶμε, προφυλάσσοντάς μας ἀπὸ τὴ πνευματικὴ παγίδα τοῦ ἐγωϊσμοῦ.
Στὸ πρῶτο μέρος τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος, ὁ ἀπόστολος Παῦλος περιγράφει τὴν κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου πρὸ Χριστοῦ: εἴμασταν πνευματικὰ νεκροὶ ἐξαιτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας. Ὅμως, ὁ Θεός, «ἐξαιτίας τῆς πολλῆς ἀγάπης Του», μᾶς ζωοποίησε μαζὶ μὲ τὸν Χριστό, ἀλλά αὐτὸ δὲν ἔγινε ἀπὸ τὰ ἔργα μας, ὥστε νὰ μὴν μπορεῖ κανεὶς νὰ ὑπερηφανευτεῖ». Ἑρμηνεύοντας αὐτὴ τὴν ἀλήθεια, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς σημειώνει χαρακτηριστικὰ ὅτι ἡ πίστη εἶναι ἐκείνη ποὺ μᾶς δικαιώνει, διότι τὰ ἀνθρώπινα ἔργα, ὅσο σπουδαῖα κι ἂν φαίνονται, εἶναι ἐλλιπῆ μπροστά στὴν ἁγιότητα τοῦ Θεοῦ. Ἡ χάρη τοῦ Χριστοῦ εἶναι αὐτὴ ποὺ καλύπτει τὶς ἐλλείψεις μας. Τὰ «καλὰ ἔργα» δὲν εἶναι τὸ νόμισμα γὰρ νὰ ἀγοράσουμε τὸν Παράδεισο, ἀλλὰ ἡ φυσικὴ ἐκδήλωση τῆς εὐγνωμοσύνης μας γιά τὸ δῶρο ποὺ ἤδη μᾶς χάρισε ὁ Χριστός μέ τη Σταύρωση καί τήν Ἀνάστασή Του.
Κατόπιν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος συνεχίζει μὲ μιὰ φράση ποὺ φανερώνει τὴν ἀξία τοῦ ἀνθρώπου: «Διότι εἴμαστε δικό Του δημιούργημα, καθὼς πλαστήκαμε διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ γιά νὰ κάνουμε ἀγαθὰ ἔργα». Ὁ Ἐναθρωπήσας Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, ἀναδημιούργησε τόν ἄνθρωπο στόν ἑαυτό Του καί ἔτσι μέ τήν ἕνωσή μας μαζί Του, μᾶς ἀναδημιούργησε μέσα στὴν Ἐκκλησία γιά νὰ ζοῦμε μέσα στὰ ἀγαθὰ ἔργα. Ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας ἐξηγεῖ ὅτι αὐτὴ ἡ ἀναδημιουργία συντελεῖται μέσα ἀπὸ τὴ μυστηριακὴ ζωή. Ὁ Χριστὸς μᾶς ἐμφυτεύει στὸ δικό Του Σῶμα, ὥστε οἱ πράξεις μας νὰ μὴν εἶναι πλέον ἁπλῶς «ἀνθρωπιστικὲς ἐνέργειες», ἀλλὰ καρποὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἐνεργεῖ μέσα μας.
Αὐτὴ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ, γιά τὴν ὁποία ὁμιλεῖ ὁ Παῦλος, δὲν προσφέρεται θεωρητικά. Ἐκχέεται ἐπάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα. Ἀπὸ σήμερα, ξεκινᾶ μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ ὄμορφες καὶ πνευματικὰ καρποφόρες παραδόσεις τῆς Ὀρθοδοξίας μας: τὸ Ἱερὸ Σαρανταλείτουργο. Γιά 40 συνεχόμενες ἡμέρες, ἡ ἀναίμακτη θυσία θὰ τελεῖται καθημερινά καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ζώντων καὶ τῶν κεκοιμημένων ἀδελφῶν μας θὰ μνημονεύονται στὴν Ἱερά Προσκομιδή. Πολλοὶ Χριστιανοὶ σήμερα, ἐπειδὴ παραμένουν ἀκατήχητοι, θεωροῦν τὴν μνημόνευση τῶν ὀνομάτων μιὰ τυπικὴ διαδικασία. Ὅμως εἶναι ἡ πιο μεγάλη εὐεργεσία γιά τόν ἄνθρωπο, ὅπως μᾶς διαβεβαιώνει κι ὁ μεγάλος σύγχρονος Ἅγιος Λουκᾶς ὁ Ἰατρός, δίδοντας μία πραγματική, πνευματικὴ διάσταση. Ὅταν ἦταν πλέον ἡλικιωμένος καὶ σχεδὸν τυφλός, ἐπέμενε νὰ στέκεται ὄρθιος ἐπὶ ὧρες στὴν Προσκομιδὴ γιά νὰ διαβάζει ὁ ἴδιος ἑκατοντάδες ὀνόματα. Ὅταν ἕνας βοηθός του ἱερέας τοῦ ζήτησε νὰ ξεκουραστεῖ, ὁ Ἅγιος Λουκᾶς ἀπάντησε αὐστηρά: «Τὸ νὰ μνημονεύεις ἕνα ὄνομα στὴν Ἁγία Τράπεζα δὲν εἶναι μιὰ ἁπλὴ ἀνάγνωση. Εἶναι μιὰ λεπτή, πνευματικὴ χειρουργικὴ ἐπέμβαση. Γιὰ κάθε ὄνομα βγάζουμε μιὰ μερίδα ἀπὸ τὸ πρόσφορο καὶ τὴν τοποθετοῦμε στὸ Ἅγιο Δισκάριο, μπροστά στον Χριστό. Κάθε ψίχουλο ποὺ πέφτει μέσα στὸ Ἅγιο Ποτήριο, λούζεται ἀπὸ τὸ Αἷμα Του. Εἶναι μιὰ ἐπέμβαση ποὺ ἀπαιτεῖ τὸν πνευματικὸ ἱδρώτα τοῦ ἱερέα, γιὰ νὰ θεραπευτοῦν οἱ ζωντανοὶ καὶ νὰ ἀνακουφιστοῦν οἱ κεκοιμημένοι»
Καὶ γιά νὰ καταλάβουμε πόσο βαθιὰ καὶ λυτρωτικὰ φτάνει αὐτὴ ἡ «πνευματικὴ χειρουργική», ἡ ἐκκλησιαστική μας παράδοση διασώζει ἕνα συγκλονιστικὸ γεγονὸς ἀπὸ τὸν βίο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Διαλόγου. Μιὰ ἡμέρα, καθὼς ὁ Ἅγιος περπατοῦσε στὴ Ῥώμη, ἔμαθε γιά μιὰ σπάνια πράξη δικαιοσύνης ποὺ εἶχε κάνει ὁ ἀρχαῖος εἰδωλολάτρης αὐτοκράτορας Τραϊανός, ὁ ὁποῖος εἶχε πεθάνει ὡς διώκτης τῶν Χριστιανῶν, ἀλλά εἶχε δικαιώσει μία χήρα πού εἶχε χάσει ἄδικα τόν μοναχογιό της. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος συγκινήθηκε τόσο βαθιά, ὥστε ἐπέστρεψε στὸν ναὸ καὶ ἄρχισε νὰ λειτουργεῖ καθημερινά, ζητώντας ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ ἐλεήσει τὴν ψυχὴ τοῦ Τραϊανοῦ. Ὅταν συμπληρώθηκε ὁ κύκλος τῶν σαράντα Λειτουργιῶν, ὁ Ἅγιος ἄκουσε μιὰ οὐράνια φωνὴ νὰ τοῦ λέει: «Εἰσήκουσα τὴν εὐχή σου καὶ ἔδωσα τὴ συγχώρεση στὸν Τραϊανό· ἀπὸ ἐδῶ καὶ στὸ ἑξῆς ὅμως, νὰ μὴν Μοῦ προσφέρεις ξανά θυσίες γιά ἀσεβεῖς»
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Ἄς σκεφτοῦμε τό πνευματικό μεγαλείο! Ἂν ἡ σαρανταήμερη ἀναίμακτη θυσία μπόρεσε νὰ βγάλει ἀπὸ τὸ σκοτάδι τοῦ Ἅδου ἕναν εἰδωλολάτρη αὐτοκράτορα, σκεφτεῖτε πόση δύναμη ἔχει τὸ Σαρανταλείτουργο για τοὺς δικούς μας κεκοιμημένους, οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπὸ τὴ ζωὴ αὐτὴ βαπτισμένοι στὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἔχοντας ἔστω καὶ μιὰ σπίθα πίστης! Ἡ καθημερινή, ἀδιάκοπη ῥοὴ τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου γαληνεύει τη ζωή τῶν ζωντανῶν, ἀναπαύει τὶς ψυχὲς τῶν κεκοιμημένων καὶ καθαρίζει τίς ἁμαρτίες. Καθὼς ξεκινᾶ ἡ Σαρανταήμερη Νηστεία τῶν Χριστουγέννων, ἄς ἔχουμε βαθειὰ χαραγμένο στὸν νοῦ μας τὸν σημερινὸ ἀποστολικὸ λόγο: «Μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ ἔχετε σωθεῖ... ἡ σωτηρία σας εἶναι τὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ».
Ἂν νηστέψουμε ἀπὸ τὶς τροφές καί τίς ἐμπαθεῖς καταστάσεις, ἂν αὐξήσουμε τὶς προσευχές μας καὶ ἂν κάνουμε ἐλεημοσύνες πιστεύοντας ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο «ὑποχρεώνουμε» ἢ «ἀγοράζουμε» τὸν Θεό, τότε ἔχουμε ἤδη χάσει τὸν δρόμο. Ἔχουμε πέσει στὴν παγίδα τῆς αὐτοδικαίωσης. Ἡ νηστεία δὲν εἶναι ἐμπορικὴ συναλλαγή, ἀλλὰ τὸ δικό μας «ἀντίδωρο» ἀγάπης. Νηστεύουμε ἐπειδὴ Ἐκεῖνος, ἐνῶ ἦταν πλούσιος, ἔγινε φτωχὸς γὰρ ἐμᾶς καὶ κατέβηκε στὴ γῆ γιά νὰ γεννηθεῖ σὲ μιὰ φτωχικὴ φάτνη. Καθαρίζουμε τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή μας, καὶ φέρνουμε τὰ ὀνόματά μας στὸ Σαρανταλείτουργο, ὄχι γὰρ νὰ καυχηθοῦμε ἤ νά ἐπιδειχθοῦμε, ἀλλὰ γιά νὰ γίνει ἡ καρδιά μας μιὰ καθαρή, ζεστὴ φάτνη ποὺ θὰ ὑποδεχθεῖ τὸν τεχθέντα Κύριο.
Γι' αὐτὸ τὸ μυστήριο τῆς θείας συγκαταβάσεως, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος μᾶς προτρέπει χαρακτηριστικά: «Ἄλογε ἄνθρωπε, γονάτισε μὲ ταπείνωση μπροστά στὴ φάτνη, ἀπὸ τὴν ὁποία πρόκειται νὰ τραφεῖς καὶ νὰ χορτάσεις ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν θεῖο Λόγο» (Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Λόγος ΛΗ΄, Εἰς τὰ Θεοφάνια).
Ἀς ξεκινήσουμε, λοιπόν, ἀπὸ σήμερα αὐτὸν τὸν εὐλογημένο ἀγῶνα μὲ ταπεινὸ φρόνημα. Ἀς συνδυάσουμε τὴ νηστεία τῶν τροφῶν μὲ τὴ συχνὴ συμμετοχή μας στὴ Θεία Λειτουργία αὐτῶν τῶν σαράντα ἡμερῶν, τηρώντας βέβαια καὶ τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς μας μὲ τὴν ἐξομολόγηση. Ἀς ἀφεθοῦμε μὲ ἐμπιστοσύνη στὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ, ὁμολογώντας ὅτι εἴμαστε «ἀχρεῖοι δοῦλοι» ποὺ ἁπλῶς προσφέρουν τὸ ἐλάχιστο μπροστά στὸ Μέγα Δῶρο τῆς Θείας Ἐνανθρωπήσεως.
Καλὸ καὶ εὐλογημένο Σαρανταήμερο! Ἀμήν.
Εκτύπωση
Email
Συντάχθηκε στις .
«Ἄγγελοι καί Ἄνθρωποι στή Θεία Λειτουργία»
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Μὲ τὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὴν Πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς ἀνοίγει τὰ μάτια μπροστά στον ἀόρατο κόσμο, καθὼς σήμερα ἑορτάζουμε τὴ Σύναξη τῶν Ἀρχαγγέλων Μιχαὴλ καὶ Γαβριὴλ καὶ ὅλων τῶν ἐπουρανίων ἀσωμάτων ἀγγελικῶν Δυνάμεων. Οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι δὲν εἶναι ἀφηρημένες ἰδέες, οὔτε ποιητικὰ σχήματα, ἀλλὰ ζωντανά, νοερὰ πνεύματα, τὰ ὁποῖα ὁ Θεὸς ἔπλασε γιὰ νὰ Τὸν δοξολογοῦν καὶ νὰ διακονοῦν τὴ δική μας σωτηρία.
Ἴσως ὅμως δὲν ἔχουμε συνειδητοποιήσει ὅτι μέσα στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας ὑπάρχει ἕνας συγκεκριμένος τόπος καὶ ἕνας συγκεκριμένος χρόνος, ὅπου ἡ παρουσία τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων γίνεται ἐντυπωσιακὰ αἰσθητή. Κι αὐτὸς εἶναι ὁ ἱερὸς Ναὸς κατὰ τὴν ὥρα τῆς Θείας Λειτουργίας. Καὶ καθὼς πολλοὶ ἀπὸ ἐμᾶς προσερχόμαστε στὴν Ἐκκλησία, χωρὶς νὰ γνωρίζουμε ἐν πολλοῖς τί ἀκριβῶς τελεῖται μέσα στὸν ἱερὸ Ναὸ καὶ κυρίως στὸ Ἅγιο Βῆμα, ἂς ἀκούσουμε τοὺς μεγάλους Πατέρες, πού ἑρμήνευσαν τήν Θεία Λειτουργία.
Ἡ Θεία Λειτουργία ξεδιπλώνεται μπροστά μας ὡς μιὰ ζωντανὴ φανέρωση τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἡ πρώτη λαμπρὴ στιγμὴ εἶναι ἡ Μικρὴ Εἴσοδος, ὅταν ὁ ἱερέας ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ Ἅγιο Βῆμα λιτανεύοντας τὸ Ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ συμβολίζοντας ἐκείνη τὴ στιγμὴ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Χριστοῦ στὸν κόσμο, γι’ αὐτὸ καὶ ἡ λαμπάδα ποὺ προηγεῖται συμβολίζει μὲ τὴ σειρά της τὸν Τίμιο Πρόδρομο, ποὺ προετοίμασε τοὺς ἀνθρώπους νὰ δεχθοῦν τὸν Χριστό. Ὅταν ὁ Ἱερέας φθάσει στὸ κέντρο τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ, τότε παρακαλεῖ τὸν Κύριο «…ὥστε μαζὶ μὲ τὴ δική μας εἴσοδο, νὰ πραγματοποιηθεῖ εἴσοδος ἁγίων ἀγγέλων, οἱ ὁποῖοι θὰ συλλειτουργοῦν μαζί μας καὶ θὰ δοξολογοῦν μαζί μας τὴν ἀγαθότητά Του» (Εὐχὴ τῆς Μικρῆς Εἰσόδου).
Ὁ Ἅγιος Συμεὼν Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ κατεξοχὴν μυσταγωγὸς τῆς λατρείας μας, ἐξηγεῖ λέγοντας: «Ἡ εἴσοδος τοῦ Εὐαγγελίου φανερώνει τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου... διότι τότε καὶ οἱ Ἄγγελοι συνεισέρχονται καὶ συμπαραστέκονται στὸν ἱερέα, καὶ στέκονται γύρω ἀπὸ τὸ ἱερὸ θυσιαστήριο» (Περὶ τοῦ Ἁγίου Ναοῦ, 142).
Ὅταν, λοιπόν, βλέπουμε τὸ Εὐαγγέλιο νὰ περνᾶ ἀνάμεσά μας, βλέπουμε τὸν ἴδιο τὸν Χριστὸ περιστοιχισμένο ἀπὸ ἀόρατα ἀγγελικὰ τάγματα.
Προχωρώντας βαθύτερα στὸ τελούμενο Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, φτάνουμε στὴν ὥρα τῆς Μεγάλης Εἰσόδου, ὅπου ὁ ἱερέας μεταφέρει τὰ Τίμια Δῶρα ἀπὸ τὴν Προσκομιδὴ στὴν Ἁγία Τράπεζα, συμβολίζοντας τὴ μεταφορὰ καὶ τὴν ταφὴ τοῦ σταυρωθέντος Χριστοῦ ἀπὸ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸν Νικόδημο, καθὼς ἡ Ἁγία Τράπεζα συμβολίζει τὸν τάφο τοῦ Χριστοῦ. Κάθε φορὰ ποὺ ψάλλουμε τὸν Χερουβικὸ Ὕμνο, θυμόμαστε ὅτι ὁ Βασιλέας τῶν ὅλων συνοδεύεται ἀοράτως ἀπὸ ἀγγελικὲς δυνάμεις.
Γιὰ νὰ καταλάβουμε ὅμως ἀκόμη περισσότερο τὸ ἀσύλληπτο βάθος αὐτῆς τῆς στιγμῆς, ἀξίζει νὰ στρέψουμε τὸν νοῦ μας στὸν ὕμνο ποὺ ψάλλεται ἀντὶ Χερουβικοῦ τὸ Μεγάλο Σάββατο: «Σιγησάτω πᾶσα σὰρξ βροτεία...» ὁ ὁποῖος σὲ νεοελληνικὴ ἀπόδοση λέει: «Ἂς σιγήσει κάθε ἀνθρώπινη σάρκα καὶ ἂς στέκεται μὲ φόβο καὶ τρόμο καὶ ἂς μὴν σκέφτεται μέσα της τίποτα τὸ γήινο ἢ ὑλικό· διότι ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων προσέρχεται γιὰ νὰ σφαγιαστεῖ καὶ νὰ δοθεῖ ὡς τροφὴ στοὺς πιστούς. Μπροστά ἀπὸ Αὐτὸν προπορεύονται οἱ χοροὶ τῶν Ἀγγέλων, μαζὶ μὲ κάθε οὐράνια Ἀρχὴ καὶ Ἐξουσία, τὰ πολυόμματα Χερουβεὶμ καὶ τὰ ἑξαπτέρυγα Σεραφείμ, τὰ ὁποῖα καλύπτουν τὰ πρόσωπά τους ἀπὸ δέος καὶ ἀναβοοῦν τὸν ὕμνο: Ἀλληλούια, Ἀλληλούια, Ἀλληλούϊα». Ἔτσι ἡ Ἐκκλησία μᾶς ἀποκαλύπτει μὲ ἀπόλυτη ἀκρίβεια, ὅτι οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι προηγοῦνται τῶν Τιμίων Δώρων!
Γι’ αὐτὸ κι ὁ ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας, περιγράφοντας τὴν πρέπουσα στάση μας ἐκείνη τὴν ὥρα λέει: «Ὑποδεχόμαστε τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων, ὁ ὁποῖος συνοδεύεται ἀοράτως ἀπὸ τὶς ἀγγελικὲς παρατάξεις... Γι' αὐτὸ πρέπει μὲ ὅλη μας τὴν εὐλάβεια καὶ μὲ ἐκτενῆ προσευχὴ νὰ συνοδεύουμε τὰ δῶρα, μέχρι νὰ εἰσέλθουν στὸ ἱερὸ θυσιαστήριο» (Ἑρμηνεία τῆς Θείας Λειτουργίας, 24).
Τὸ ἀποκορύφωμα ὅμως τῆς Θείας Λειτουργίας εἶναι ἡ Ἁγία Ἀναφορά, ἡ ὥρα δηλαδή, κατὰ τὴν ὁποία ὁ ἱερέας κι ὁ λαὸς ἑνώνονται μὲ τὶς Ἀγγελικὲς Δυνάμεις ψάλλοντας τὸν ἐπινίκιο ὕμνο: «Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶναι ὁ Κύριος τῶν οὐρανίων δυνάμεων· γεμᾶτος εἶναι ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ἀπὸ τὴ δόξα Σου. Δόξα καὶ ὕμνος ἂς εἶναι στοὺς ὕψιστους οὐρανούς· εὐλογημένος εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ ἔρχεται σταλμένος στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου. Δόξα καὶ ὕμνος ἂς εἶναι στοὺς ὕψιστους οὐρανούς».
Ὁ Ἅγιος Γερμανὸς Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μᾶς ἀποκαλύπτει τὴ μεταμόμορφωση τοῦ Ναοῦ ἐκείνη τὴ στιγμή: «Ὁ ναὸς εἶναι ἕνας ἐπίγειος οὐρανός, μέσα στὸν ὁποῖο κατοικεῖ καὶ περιπατεῖ ὁ ἐπουράνιος Θεὸς... καὶ ἡ λατρεία μας ἐκείνη τὴν ὥρα μιμεῖται τὴ λειτουργία τῶν ἀγγέλων» (Ἱστορία Ἐκκλησιαστικὴ καὶ Μυστικὴ Θεωρία). Δὲν ὑπάρχει πλέον διαχωρισμὸς ἀνάμεσα στὸν οὐρανὸ καὶ τὴ γῆ. Οἱ Ἄγγελοι στὸν οὐρανὸ καὶ οἱ ἄνθρωποι στὸν ἐπίγειο ἱερό Ναὸ ἑνώνονται γύρω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα.
Σήμερα ποὺ ἑορτάζουμε τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους, ἂς θυμηθοῦμε, πώς ὅταν ὁ πρῶτος τῶν ἀγγέλων ὀνόματι Ἑωσφόρος γκρεμίστηκε ἀπό τούς Οὐρανούς, λόγῳ τῆς ὑπερηφάνειάς του, ὁ Ἀρχάγγελος Μιχαὴλ στάθηκε στὸ μέσον τοῦ οὐρανοῦ καὶ φώναξε πρὸς τὰ ὑπόλοιπα τάγματα: «Ἀς σταθοῦμε ὄρθιοι μὲ σταθερότητα, ἂς σταθοῦμε μὲ φόβο Θεοῦ, ἂς προσέξουμε!» Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴ φράση ἀκοῦμε ἀπὸ τὸν ἱερέα λίγο πρὶν τὴν Ἁγία Ἀναφορά: «Στῶμεν καλῶς· στῶμεν μετὰ φόβου· πρόσχωμεν τὴν ἁγίαν ἀναφοράν ἐν εἰρήνῃ προσφέρειν».
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Εἶναι κρίμα, ὅταν βρισκόμαστε μέσα στὸν «ἐπίγειο οὐρανὸ» τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ, νὰ μιλοῦμε, νὰ ἀφαιρούμαστε, νὰ κοιτάζουμε τὰ κινητά μας ἢ νὰ σχολιάζουμε τὸν διπλανό μας, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ οἱ οὐράνιες δυνάμεις προπορεύονται καὶ τὰ Σεραφείμ καλύπτουν τὰ πρόσωπά τους ἀπὸ δέος μπροστά στὴν Ἁγία Τράπεζα. Ἡ Λειτουργία δὲν εἶναι ἕνα κοινωνικὸ καθῆκον· εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Οὐρανὸς ποὺ κατεβαίνει στὴ γῆ.
Γι’ αὐτό, ἂς μετατρέψουμε τὸ ἀγγελικὸ παράγγελμα σὲ πρακτικὴ στάση ζωῆς.
Ἂς ἐρχόμαστε νωρὶς στὸν Ἱερό Ναό, ὥστε νὰ προετοιμάζεται ἡ ψυχή μας ἥσυχα, μακριὰ ἀπὸ τὴ βιασύνη τῆς τελευταίας στιγμῆς.
Ἂς κρατοῦμε τὴ γλώσσα μας ἀπὸ κάθε ψίθυρο ἢ χαιρετισμὸ καὶ τὰ μάτια μας στραμμένα στὸ Ἱερὸ Θυσιαστήριο.
Ὅταν ὁ νοῦς μας ξεφεύγει σὲ γήινες ἔγνοιες, ἂς τὸν ἐπαναφέρουμε λέγοντας τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», ἑνώνοντας τὴ φωνή μας μὲ τοὺς Ἀγγέλους.
Τέλος ἂς παρακαλέσουμε τοὺς Ἁγίους Ἀρχαγγέλους νὰ μᾶς δίνουν αὐτὴ τὴν «ἀγγελικὴ αἴσθηση» κάθε φορὰ ποὺ ἐκκλησιαζόμαστε. Νὰ μᾶς ἀξιώσει ὁ Θεὸς νὰ γινόμαστε συνειδητοὶ μέτοχοι τῶν Μυστηρίων, ὥστε ἡ ἐπίγεια λατρεία μας νὰ γίνει ἡ ἀληθινὴ πρόγευση τῆς αἰώνιας δοξολογίας στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ἀμήν.
Εκτύπωση
Email
Συντάχθηκε στις .
«Ἡ ἀληθινή ἀγάπη ἀρδεύεται ἀπό τήν θεία Κοινωνία»
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
«Ἐσεῖς εἶστε τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὁ καθένας σας εἶναι ἕνα ξεχωριστὸ μέλος αὐτοῦ τοῦ σώματος».
Μὲ αὐτὸν τὸν βαθύτατα ἐκκλησιολογικὸ λόγο, ὁ Ἀπόστολος Παύλος μᾶς εἰσάγει στὸ βαθύτερο νόημα τῆς ἑνότητας μέσα στὴν Ἐκκλησία, τὴν ὁποία ὀνομάζει Σῶμα Χριστοῦ. Ὁ Ἀπόστολος Παύλος ἵδρυσε τὴν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου καὶ γι’ αὐτὸ ὑπενθυμίζει ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ ὀργανική μας ἔνταξη σὲ ἕνα ζωντανὸ Σῶμα, τοῦ ὁποίου κεφαλὴ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Ὅταν ὁ πιστὸς ἀποκόπτεται ἀπὸ τὴν κοινότητα, μετατρέπεται σὲ μέλος νεκρό, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ δεχθεῖ τὴ ζωογόνο χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ σωτηρία μας κατορθώνεται μόνο μέσα στὴν κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας.
Στὸ πρῶτο μέρος τῆς περικοπῆς, ὁ ἀπόστολος Παῦλος περιγράφει πῶς ὁ Θεὸς διένειμε ποικίλα χαρίσματα μέσα στὴν Ἐκκλησία, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν λειτουργοῦν αὐτόνομα, ὅπως θεωροῦν πλανεμένα οἱ Προτεστάντες Πεντηκοστιανοί. Ἂν ὁ πιστὸς δὲν τρέφεται ἀπὸ τὴν κοινὴ πηγὴ τῆς Ζωῆς, ἐὰν δηλαδὴ δὲν εἶναι ἑνωμένος μὲ τὸν Χριστὸ μέσα ἀπὸ τὴ θεία Κοινωνία, τότε τὰ χαρίσματά του ἀτονοῦν, παρακμάζουν ἢ μετατρέπονται σὲ ὅπλα ἐγωϊσμοῦ, φιλαυτίας καὶ διχασμοῦ καί στό τέλος χάνονται.
Ἡ συχνὴ προσέλευση στὴ Θεία Εὐχαριστία δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα τυπικὸ θρησκευτικὸ καθῆκον ἢ μιὰ περιοδικὴ συνήθεια, ἀλλοῦ σφυρηλατεῖ, ἂς ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση, τὴν πνευματικὴ ἑνότητα. Ἡ θεία Κοινωνία εἶναι ἡ ἀπόλυτη καὶ ζωτικὴ προϋπόθεση γιὰ νὰ παραμείνουμε ζωντανὰ καὶ ἐνεργὰ μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, δηλαδὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ὅταν μεταλαμβάνουμε συχνὰ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ κυλᾶ στὶς δικές μας σωματικὲς καὶ πνευματικὲς ἀρτηρίες, ζωογονεῖ τὰ χαρίσματά μας καὶ μᾶς ἑνώνει ὀργανικὰ μὲ τὸν διπλανό μας, ἐξαφανίζοντας κάθε ἀπόσταση ἢ κοινωνκὴ διάκριση.
«Ὅπως ἀκριβῶς, λέγει ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, ὁ Χριστὸς μᾶς ἐνσωματώνει ὅλους στὸν ἑαυτό Του μέσα ἀπὸ τὴ μία καὶ μοναδικὴ δύναμη τοῦ Ἁγίου Σώματός Του, ἔτσι καὶ τὸ ἕνα Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ βρίσκεται πάνω ἀπὸ ὅλα, μᾶς συνάζει ὅλους σὲ μία πνευματικὴ ἑνότητα» (Ἑρμηνεία εἰς τὸ Κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιον).
Ἡ συχνὴ Θεία Κοινωνία γίνεται, ἑπομένως, τὸ γόνιμο πνευματικὸ ἔδαφος ὅπου τὸ χάρισμα τοῦ καθενός, εἴτε πρόκειται γιὰ τὴ διδασκαλία, εἴτε γιὰ τὴν ὁποιαδήποτε διακονία καὶ προσφορά, φωτίζεται, ἀναδεικνύεται καὶ τίθεται στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας, μακριὰ ἀπὸ τὴν παγίδα τῆς ὑπερηφάνειας.
Ἀφοῦ λοιπὸν θεμελίωσε θεολογικὰ τὴν ἀνάγκη τῆς ἑνότητας τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος, ὁ Ἀπόστολος Παύλος συνεχίζει παρουσιάζοντας τὴν πιὸ τέλεια καὶ ὑπερβατικὴ ὁδό, τὸν ἐξακουστὸ Ὕμνο τῆς Ἀγάπης. Μᾶς δείχνει μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια ὅτι ἂν τὰ χαρίσματά μας δὲν ἐμφοροῦνται ἀπὸ ἀγάπη, τότε σὲ τίποτε δὲν ὠφελοῦν. Ἀκόμη καὶ ἡ γνώση ὅλων τῶν μυστηρίων, ἡ γλωσσολαλιά ἢ ἡ πίστη ποὺ μετακινεῖ βουνὰ, ὅταν στεροῦνται τῆς ἀγάπης, στεροῦνται οὐσιαστικῆς πνευματικῆς ἀξίας καὶ εἶναι κενὰ περιεχομένου καὶ ἀνώφελα γιὰ τὴ σωτηρία μας.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, ἐμβαθύνοντας στὴν πρακτικὴ καὶ καθημερινὴ πτυχὴ αὐτῆς τῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία γεννιέται καὶ τρέφεται μέσα ἀπὸ τὴ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, τονίζει: «Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὴν ἁγία ἀγάπη δὲν κάνει διακρίσεις ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ τοὺς ἀγαπᾶ ὅλους ἐξίσου... βλέπει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους σὰν νὰ ἦταν ἕνας καὶ μοναδικὸς ἄνθρωπος» (Κεφάλαια Περὶ Ἀγάπης, Ἑκατοντὰς Α΄, 71).
Αὐτὴ ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι ἕνα παροδικό, ἐπιφανειακὸ ἢ ἐγωιστικὸ συναίσθημα. Εἶναι ἡ πλήρης ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας. Καὶ τοῦτο διότι ὁ κόσμος μᾶς ἔχει μάθει νὰ ἐνδιαφερόμαστε μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό μας καὶ τὴν οἰκογένειά μας, ἀδιαφορώντας γιὰ τοὺς γύρω μας. Καὶ ὅταν ὁ Παύλος διακηρύσσει στὴν περικοπὴ ὅτι ἡ ἀγάπη «ὅλα τὰ ὑπομένει καὶ ποτέ δὲν ξεπέφτει», ἔρχεται ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς νὰ μᾶς ὑπενθυμίσει πὼς αὐτὴ ἡ ὑπομονὴ δὲν εἶναι παθητικὴ ἀδυναμία, ἀλλὰ ἡ ὕψιστη πνευματικὴ δύναμη ποὺ συνδέει τοὺς πιστοὺς, τόσο μεταξύ τους ὅσο καὶ μὲ τὸν Θεό: «Ἡ ἀγάπη εἶναι τὸ πλήρωμα ὅλων τῶν ἀρετῶν, καὶ αὐτὴ εἶναι ποὺ συνδέει τοὺς πιστοὺς τόσο μεταξύ τους ὅσο καὶ μὲ τὸν Θεό... Γι' αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς εἶναι ἀγάπη, καὶ ὅποιος παραμένει ζωντανὸς μέσα στὴν ἀγάπη, παραμένει ἑνωμένος μὲ τὸν Θεό» (Ὁμιλία ΝΣΤ΄, Περὶ τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀγάπης).
Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴ μυστικὴ ἑνότητα, τὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη καὶ τὴν τέλεια προσφορὰ ἔρχονται νὰ ἐνσαρκώσουν καὶ νὰ ἐπιδείξουν μὲ τὸν βίο τους οἱ σήμερα ἑορταζόμενοι Ἅγιοι Ἀνάργυροι, Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός, οἱ καταγόμενοι ἀπὸ τὴν Ἀσία.
Τὰ δύο αὐτὰ ἀδέλφια ἀνατράφηκαν μὲ βαθιὲς χριστιανικὲς ἀρχὲς ἀπὸ τὴν ἁγία μητέρα τους, τὴ Θεοδότη, ἡ ὁποία, μένοντας νωρίς χῆρα, ἀφιέρωσε ὁλόκληρη τὴ ζωὴ τῆς στὴ διαπαιδαγώγησή τους. Προικισμένοι μὲ σπάνια εὐφυΐα καὶ σοφία, σπούδασαν τὴν ἰατρικὴ ἐπιστήμη, ἀλλὰ ποτὲ δὲν τὴν μετέτρεψαν σὲ πηγὴ πλούτου ἢ ἐκμετάλλευσης τοῦ ἀνθρώπινου πόνου. Ἔγιναν «Ἀνάργυροι», θεραπεύοντας δωρεὰν ἀνθρώπους καί ζῶα κι ἀφοῦ ἔζησαν μὲ ὑποδειγματικὴ ἀκτημοσύνη καὶ ἀσκητικότητα, κοιμήθηκαν ὁσίως καὶ εἰρηνικὰ στὴν πόλη Φερεμὰν τῆς Ἀσίας.
Ἂν παρατηρήσουμε προσεκτικὰ τὴν ἱερὴ εἰκόνα τους, θὰ τοὺς δοῦμε νὰ κρατοῦν σταθερὰ στὰ χέρια τους τὸ κουτάκι μὲ τὰ φάρμακα καὶ τὴν εἰδικὴ ἰατρικὴ λαβίδα. Αὐτὴ ἡ εἰκόνα, ἀδελφοί μου, δὲν εἶναι μιὰ ἁπλὴ ἱστορικὴ ἀναφορὰ στὸ ἐπίγειο ἐπάγγελμά τους. Εἶναι ἕνας ἐντυπωσιακὸς συνειρμός, ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ κατευθείαν στὴν Ἁγία Λαβίδα τῆς Θείας Κοινωνίας.
Ἡ λαβίδα τῶν Ἁγίων μετέφερε τὸ ὑλικὸ φάρμακο ποὺ ἀνακούφιζε πρόσκαιρα τὸ φθαρτὸ σῶμα ἀπὸ τὶς ἀσθένειες. Ἡ Λαβίδα ὅμως τῆς Ἐκκλησίας μεταφέρει τὸ «φάρμακο τῆς ἀθανασίας», τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, ποὺ θεραπεύει τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα καὶ χαρίζει τὴν αἰώνια ζωή! Οἱ Ἅγιοι Ἀνάργυροι κρατοῦν τὴ λαβίδα τους γὰρ νὰ μᾶς θυμίσουν ὅτι κάθε σωματικὴ θεραπεία παραμένει ἐλλιπής, ἂν δὲν καταλήξει στὴν πνευματικὴ θεραπεία ποὺ προσφέρει τὸ Ἅγιο Ποτήριο. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἀντὶ ἄλλης ὑλικῆς ἀμοιβῆς, ζητοῦσαν ἀπὸ τοὺς θεραπευμένους ἕνα καὶ μοναδικό πράγμα: νὰ πιστέψουν στὸν Χριστό, νὰ ἀνοίξουν τὸ στόμα καὶ τὴν καρδιά τους καὶ νὰ δεχθοῦν τὸ ἀληθινὸ Φάρμακο τῆς Ζωῆς, τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν τὴν αἰώνιον».
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Ἡ πρώτη ἡμέρα τοῦ Νοεμβρίου μᾶς καλεῖ σὲ μιὰ βαθιά πνευματικὴ ἀφύπνιση γύρω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα.
Ἂς ἀναλογιστοῦμε, ἄν ὄντως εἴμαστε ἐνεργὰ μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπὸ τὴ συχνὴ καὶ ἐνσυνείδητη Θεία Μετάληψη.
Ἂς ζητήσουμε τὶς πρεσβείες τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων καὶ τῆς μητέρας τους Θεοδότης, ὥστε τρεφόμενοι μὲ τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, νὰ ἀναδείξουμε τὰ χαρίσματά μας στὴν ὑπηρεσία τῆς ἀγάπης, γιά νὰ ἀξιωθοῦμε τῆς αἰώνιας καὶ ἀτελεύτητης Βασιλείας Του. Ἀμήν.
Εκτύπωση
Email
Συντάχθηκε στις .
«Ὁ Χριστός μόνο μᾶς δικαιώνει καί ὄχι τά ἔργα μας»
Αγαπητοί αδελφοί,
Το σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὴν Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου (β΄ 16-20) μᾶς εἰσάγει σέ μιά βαθειὰ ἀλήθεια τῆς πνευματικῆς μας ὑποστάσεως. Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν διακηρύσσει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν σώζεται, δὲν ἁγιάζεται καὶ δὲν δικαιώνεται ἁπλῶς ἐπειδὴ τηρεῖ τυφλὰ κάποιους νομικοὺς κανόνες, κάποιους ἐξωτερικοὺς τύπους ἢ διατάξεις, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἑνώνεται ὑπαρξιακά, μέσῳ τῆς πίστεως, μὲ τὸν Ζωντανὸ Χριστό. Αὐτὴ ἡ ἀποστολικὴ ἀλήθεια ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο γιὰ νὰ ἀναλύσουμε σήμερα, μὲ πνευματικὴ εἰλικρίνεια, ἕνα θέμα ποὺ καίει τὶς καρδιές μας καὶ συχνὰ παρερμηνεύεται: τὴ σχέση τῆς νηστείας μὲ τὴ συχνὴ Θεία Κοινωνία.
Πολλὲς φορὲς καλούμαστε νὰ ἀπαντήσουμε στὴν ἐρώτηση: «δὲν νήστεψα, μπορῶ νὰ κοινωνήσω;» ἢ «πόσες μέρες πρέπει νὰ νηστέψω γιὰ νὰ κοινωνήσω;» ἢ ἀκοῦμε τὴ χειρότερη διαπίστωση: «νήστεψα καὶ θὰ πάω νὰ κοινωνήσω!» Ἐδῶ ἀκριβῶς κρύβεται ἡ μεγάλη πνευματικὴ παγίδα, ὁ «νόμος» γιὰ τὸν ὁποῖο μιλάει σήμερα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Ἂς τὸ ξεκαθαρίσουμε μὲ ἀπόλυτη θεολογικὴ καὶ κανονικὴ σαφήνεια: Δὲν ὑπάρχει κανένας ἱερὸς Κανόνας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, ποὺ νὰ ὁρίζει εἰδικὴ νηστεία πρίν ἀπό τή Θεία Κοινωνία, πλὴν τῆς εὐχαριστιακῆς νηστείας, τῆς ἀπόλυτης δηλαδή ἀσιτείας ἀπὸ τὰ μεσάνυχτα τῆς προηγούμενης ἡμέρας.
Ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει θεσπίσει μὲ σοφία τὶς Τετάρτες, τὶς Παρασκευές καί τὶς μεγάλες Τεσσαρακοστές, ὡς συγκεκριμένες μέρες ἤ περιόδους νηστείας, τίς ὁποῖες ὁ Χριστιανὸς ὀφείλει νὰ τηρεῖ ἀπαρεγκλίτως στὴ ζωή του, εἴτε πρόκειται νὰ κοινωνήσει, εἴτε ὄχι. Καὶ ἂν τηρεῖ αὐτὲς τὶς νηστεῖες, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐφευρίσκει ἐπιπλέον ἡμέρες νηστείας γιὰ νὰ προσέλθει στὸ Ἅγιο Ποτήριο. Ἡ νηστεία δὲν εἶναι μιὰ ἔκτακτη «ἀγγαρεία» ποὺ τὴν κάνουμε ἐξαναγκαστικὰ ἐπειδὴ πλησιάζει ἡ μέρα τῆς Θείας Μεταλήψεως. Εἶναι ἕνα διαρκὲς πνευματικὸ ἀγώνισμα, ἕνας διαρκῆς τρόπος γιά νά χαλιναγωγήσουμε τά πάθη μας, στὸν καθημερινὸ ρυθμὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.
Ὅταν ὅμως μετατρέπουμε τήν νηστεία σὲ ἕνα τεχνητὸ «ἀντίτιμο» γιὰ νὰ «ἀγοράσουμε» τὸ δικαίωμα νὰ κοινωνήσουμε, τότε πέφτουμε στὸν Φαρισαϊσμὸ ποὺ καταδικάζει σήμερα ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Δημιουργοῦμε τὴν ψευδαίσθηση, ὅτι μποροῦμε νὰ ζοῦμε ἄτακτα ὅλο τὸν χρόνο καὶ νὰ γινόμαστε «ἄξιοι» τοῦ Χριστοῦ ἐπειδὴ ἁπλῶς ἀλλάξαμε τὸ διαιτολόγιό μας γιὰ λίγες ἢ περισσότερες ἡμέρες.
Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὅμως, δὲν ἀλλοιώνεται μόνο τὸ βαθὺ θεολογικὸ νόημα τοῦ Μυστηρίου. Αὐτὴ ἡ λανθασμένη «εὐλάβεια» μετατρέπεται σὲ ἕνα πρώτης τάξεως ὅπλο στὰ χέρια τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ τὴν ἴδια τὴ νηστεία γιὰ νὰ πετύχει τὸν ἀπώτερο σκοπό του, δηλαδή νὰ ἀποκόψει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴ Θεία Κοινωνία καὶ νὰ τὸν κρατήσει μακρυά ἀπὸ τὴ ζωοποιὸ Χάρη. Ὁ πονηρὸς δὲν φοβᾶται τὴ νηστεία, οὔτε τά ἄλλα πνευματικά ἀγωνίσματα, τά ὁποῖα τά ἐξυψώνει στά μάτια τοῦ κόσμου ὡς ἕνα ἀπαραίτητο θρησκευτικό ἀκτιβισμό, ἐπειδή τρέμει τὴ συχνὴ ἕνωση τοῦ πιστοῦ μὲ τὸν Χριστό καί γι’ αὐτό ἐπειχειρεῖ νά τήν ἐμποδίσει.
Μέσα λοιπόν ἀπό τὴν παρανόηση, ὅτι ἡ νηστεία συνδέεται μέ τη θεία Κοινωνία, φτάνουμε δυστυχῶς καὶ σὲ μιὰ μεγάλη λειτουργικὴ ἀλλοίωση: Πολλοὶ πιστοὶ ἐπιλέγουν νὰ προσέρχονται στὸ Ἅγιο Ποτήριο τὴν Πέμπτη ἢ τὸ Σάββατο, μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι «νήστεψαν τὴν Τετάρτη ἢ τὴν Παρασκευή», καὶ ἀπέχουν προκλητικὰ τὴν Κυριακή!
Πρόκειται γιὰ ἕνα τεράστιο πνευματικὸ λάθος. Ἡ Ἡμέρα τοῦ Κυρίου, ἡ Κυριακή, εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως, ἡ κατ' ἐξοχὴν ἡμέρα τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ὅπου ὅλοι οἱ πιστοί ὡς ἕνα Σῶμα, καλοῦνται νὰ συμμετάσχουν στὸ Κυριακὸ Δεσποτικὸ Δεῖπνο. Τὸ νὰ κοινωνοῦμε τὸ Σάββατο ἐπειδὴ νηστέψαμε τὴν Παρασκευὴ καὶ νὰ μένουμε ἁπλοὶ θεατὲς τὴν Κυριακή, δείχνει ὅτι ὑποτάσσουμε τὸ Μυστήριο στή διατροφή μας.
Ἄς γνωρίζουμε δέ, ὅτι οἱ ἱεροὶ Κανόνες ἀπαγορεύουν ρητὰ τὴν αὐστηρὴ νηστεία τὸ Σάββατο, πλήν μόνον τοῦ Μεγάλου Σαββάτου. Ἑπομένως, ἡ ἀπαίτηση νὰ νηστεύει κανεὶς τὸ Σάββατο γιὰ νὰ κοινωνήσει τὴν Κυριακὴ ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἴδια τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη. Δυστυχῶς βέβαια ὑπάρχουν κι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιλέγουν νὰ κοινωνήσουν τὸ Σάββατο γιὰ «νὰ ἀποδεσμευτοῦν», ὥστε νὰ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ διασκεδάσουν τὸ Σαββατόβραδο, ἀποφεύγοντας τὴ μείζονα πνευματικὴ μέριμνα τῆς προετοιμασίας γιὰ τὴ συνάντηση μὲ τὸν Χριστὸ τὴν Κυριακὴ πρωί.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐλέγχει μὲ δριμύτητα αὐτὴ τὴ νοοτροπία, λέγοντας: «Μὰ τὸ κριτήριο δὲν εἶναι ἡ ἡμέρα ἢ ἡ νηστεία, ἀλλὰ ἡ καθαρότητα τῆς συνειδήσεως, ἡ μετάνοια καὶ ἡ συμμετοχὴ στὴν κοινὴ τράπεζα τῆς Ἐκκλησίας». (Κατὰ Ἰουδαίων, Λόγος Γ΄, PG 48, 868).
Ἂν ἀνατρέξουμε στὴν πατερικὴ παράδοση, ὁ Μέγας Βασίλειος στήν ὑπ’ἀριθμ. 93 ἐπιστολή του πρός Καισαρία τήν Πατρικία, μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι οἱ Χριστιανοὶ τῆς ἐποχῆς του κοινωνοῦσαν τέσσερις φορὲς τὴν ἑβδομάδα: Τετάρτη, Παρασκευὴ, Σάββατο καί Κυριακή. Δηλαδή κοινωνοῦσαν τὶς ἴδιες τὶς ἡμέρες τῆς γενικῆς νηστείας δηλαδή Τετάρτη καὶ Παρασκευή, χωρίς νὰ ἐφευρίσκουν ἐπιπλέον ἡμέρες προετοιμασίας, καθώς ἡ Τρίτη καί ἡ Πέμπτη δέν εἶναι ἡμέρες νηστείας. Τηροῦσαν τὴ θεσμοθετημένη νηστεία, ἀλλὰ καί προσέρχονταν ἀδιαλείπτως στὸ Ἅγιο Ποτήριο, διότι ἡ ζωή τους ἦταν μιὰ διαρκής ἑτοιμότητα μέσῳ τῆς μετανοίας.
Ὅπως διδάσκουν ὁ Ἅγιος Μακάριος Κορίνθου κι ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ ἔργο τους «Περὶ τῆς συνεχοῦς Θείας Μεταλήψεως», ἡ συχνὴ προσέλευση εἶναι ἐντολὴ τοῦ ἴδιου τοῦ Κυρίου (βλ. Ἰω. κεφ. 6ο). Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὸ Μυστήριο, λόγω λανθασμένων ἀνθρωπίνων ὑπολογισμῶν, στερεῖ ἀπὸ τὴν ψυχὴ τὸ ἀπαραίτητο φάρμακο γιὰ τὰ πάθη της.
Φυσικά, ὅλα αὐτὰ δὲν σημαίνουν κατάργηση τῆς ἀσκήσεως ἢ τῆς πνευματικῆς προετοιμασίας. Ὁ Πνευματικὸς-Ἐξομολόγος ἔχει τὴν ποιμαντικὴ εὐθύνη νὰ ρυθμίζει τὰ τῆς νηστείας καὶ τῆς ἐγκρατείας γιὰ τὸν κάθε πιστό, ἐνεργώντας ὡς ἰατρός, ἀνάλογα μὲ τὶς ἀνάγκες καὶ τὶς πνευματικὲς ἀντοχὲς τῆς κάθε ψυχῆς καί σύμφωνα μέ τά ὅσα ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία καί ὄχι ὅπως νομίζει ἐκεῖνος.
Ὥστε λοιπόν, οἱ ἀληθινὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴ συχνὴ Θεία Κοινωνία, ἐν συντομίᾳ εἶναι: Α) Ἡ εἰλικρινὴς μετάνοια καὶ ἡ καθαρὴ Ἐξομολόγηση, Β) Ἡ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς μέ συνεχῆ πνευματικὸ ἀγῶνα καί Γ) Ἡ συγχωρητικότητα καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς ὅλους.
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Ὅταν ὁ πιστὸς ἀγωνίζεται νά ζεῖ ὅπως θέλει ὁ Θεός καί μέ ἱλαρή διάθεση ἐπιδίδεται στὰ ἀγωνίσματα τῆς προσευχῆς, τῆς νηστείας, τῆς φιλανθρωπίας καὶ ἀποζητεῖ μέσα ἀπὸ τὴν ἐξομολόγηση τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του, τότε ὄχι μόνο μπορεῖ, ἀλλὰ ἐπιβάλλεται νὰ προσέρχεται συχνὰ στὸ Ἅγιο Ποτήριο γιὰ νὰ λαμβάνει τὸν Χριστὸ μέσα Του καὶ νὰ ἐνισχύεται ἀπό Αὐτόν, γιά νά ζεῖ τὴ ζωή Του. Ἡ Θεία Κοινωνία δὲν εἶναι τὸ βραβεῖο τῶν ἀλάνθαστων, πού ἔτσι κι ἀλλιῶς δέν ὑπάρχουν, ἀλλὰ τὸ φάρμακο τῶν ἀσθενούντων.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κλείνει τὸ σημερινὸ ἀνάγνωσμα μὲ μία δυνατή φράση: «Δέν ζῶ πιά ἐγώ, ἀλλά μέσα μου ζεῖ ὁ Χριστός». Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας: νὰ πεθάνει ὁ ἐγωϊσμός μας καὶ νὰ ζήσει μέσα μας ὁ Χριστός. Γι' αὐτὸ ὀφείλουµε νὰ κοινωνοῦµε συχνά. Ἂς μὴν ἐπιτρέπουμε στὴν ψευδοευλάβεια νὰ γίνεται τὸ ὅπλο τοῦ ἐχθροῦ μας. Ὅταν ὁ ἱερέας ἐξέρχεται κρατώντας τὸ Ἅγιο Ποτήριο καί μᾶς καλεῖ νά προσέλθουμε, ἂς ἀναλογιζόμαστε τὸν λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου: ἡ δικαίωση δὲν ἔρχεται ἀπὸ τὰ δικά μας τὰ ἔργα, ὅσο καλὰ κι ἂν εἶναι· ἡ δικαίωση ἔρχεται μόνο ἀπὸ τὴν ἀγάπη καὶ τὴν πίστη στὸν Χριστό. Ἀμήν!
Εκτύπωση
Email
Συντάχθηκε στις .
«Τό ἀνοιχτό Βιβλίο τῆς Ἐκκλησίας»
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Τὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὴν Πρὸς Κολασσαεῖς Ἐπιστολὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου μᾶς μεταφέρει στὴν καρδιὰ τῆς καθημερινῆς πνευματικῆς μάχης, ποὺ καλεῖται νὰ δώσει κάθε πιστὸς μέσα στὴν κοινωνία.
Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, γράφοντας μέσα ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς φυλακῆς μᾶς παραδίδει κανόνες πνευματικῆς συμπεριφορᾶς καὶ μᾶς δείχνει πῶς ἡ πίστη μεταμορφώνεται σὲ πράξη ζωῆς καί γι’ αὐτό ξεκινᾶ μὲ μιὰ προτροπή: «Ἐν σοφὶᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι». Ὡς «ἔξω» ἐννοοῦνται οἱ ἄνθρωποι ποὺ δὲν ἔχουν γνωρίσει ἀκόμη τὸν Χριστὸ ἢ βρίσκονται μακριὰ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία.
Ὁ Χριστιανὸς δὲν ζεῖ ἀπομονωμένος. Ἡ παρουσία μας μέσα στὸν κόσμο πρέπει νὰ ἐμπνέει τούς ἄλλους, χωρὶς νὰ ἀφήνουμε καμμία εὐκαιρία νὰ πάει χαμένη. Κάθε λεπτὸ τῆς ζωῆς μας εἶναι μιὰ εὐκαιρία γιὰ πνευματικὴ καρποφορία, γιὰ μιὰ καλὴ πράξη, γιὰ μιὰ μαρτυρία Χριστοῦ σὲ ἕναν κόσμο, ποὺ ἀναζητεῖ τήν ἀλήθεια. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἑρμηνεύοντας αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν στίχο, ὑπογραμμίζει τὴ σημασία ποὺ ἔχει ἡ δική μας συμπεριφορὰ γιὰ τὴν προσέλκυση τῶν ἀνθρώπων στόν Χριστό: «Ὅταν βλέπουν τὴ δική σου σεμνότητα, τὴ δική σου πραότητα καὶ τὴν ἀγάπη σου, τότε θαυμάζουν καὶ τὴν πίστη σου. Γίνε, λοιπόν, φῶς γιὰ ἐκείνους ποὺ βρίσκονται στὸ σκοτάδι, ὥστε μέσα ἀπὸ τὴ δική σου ζωὴ νὰ δοξάζεται ὁ Θεός».(Ὁμιλία ΙΕ΄,Ὑπόμνημα εἰς τό Κατά Ματθαῖον Εὐαγγέλιον PG 57)
Στὴ συνέχεια, ὁ ἀπόστολος Παῦλος τονίζει, ὅτι ὁ λόγος τοῦ πιστοῦ πρέπει νὰ διακρίνεται ἀπὸ τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νὰ ἔχει οὐσία καὶ σοβαρότητα νὰ εἶναι εἰρηνικὸς καὶ γεμᾶτος κατανόηση καὶ νὰ λειτουργεῖ γιὰ αὐτὸν πού τὸν ἀκούει, ὅπως τὸ ἁλάτι, ποῦ νοστιμίζει τὸ φαγητὸ καὶ τὸ προστατεύει ἀπὸ τὴ σήψη.
Στὸ δεύτερο μέρος τοῦ ἀναγνώσματος, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀναφέρει ὀνομαστικὰ τοὺς στενούς του συνεργάτες: τον Τυχικό, τὸν Ὀνήσιμο, τὸν Ἀρίσταρχο, τὸν Μᾶρκο, τὸν Ἰοῦστο. Μέσα ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ὀνομαστικοὺς χαιρετισμοὺς ἀναδεικνύεται ἡ ἀξία τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας καὶ τῆς κοινῆς διακονίας.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος δὲν ἐνεργεῖ ἀπομονωμένος. Ἀναγνωρίζει, τιμᾶ, προβάλλει καὶ εὔχεται γιὰ τοὺς συνεργάτες του. Αὐτὴ ἡ πράξη τοῦ Παύλου ἀποτελεῖ τὸ διαχρονικὸ ὑπόδειγμα γιὰ τὴν ποιμαίνουσα Ἐκκλησία καὶ βρίσκει τὴν ἀπόλυτη ἔκφρασή της στὴν Ἀκολουθία τῆς Προσκομιδῆς. Πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Θείας Λειτουργίας, στὴν Ἁγία Πρόθεση, ὁ Λειτουργός ἔχει τὴν ἱερὴ ὑποχρέωση νὰ ἐξάγει μερίδες ἀπὸ τὸ πρόσφορο, μνημονεύοντας ὀνομαστικὰ ὅλους ἐκείνους τοὺς «συνεργοὺς» ποὺ κοπιάζουν κοντά του: τοὺς ἄλλους Ἱερεῖς ἤ Διακόνους, τούς ἐπιτρόπους, τοὺς ἱεροψάλτες, τοὺς κατηχητές, τοὺς διακονητές καί τούς καθ’οἱονδήποτε τρόπο συντελοῦντες στήν εὐόδωση τοῦ ἱεροῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔργου. Καθώς αὐτὲς οἱ μερίδες τοποθετοῦνται πάνω στὸ Ἅγιο Δισκάριο, μπροστά ἀπὸ τὸν Ἀμνό, δηλαδὴ μποστά ἀπό τὸν ἴδιο τόν Χριστό, θυμόμαστε τόν Ἅγιο Συμεών Θεσσαλονίκης, νά λέει σχετικά, ὅτι: «Μέσα ἀπὸ τὶς μερίδες τῆς Προσκομιδῆς, ὁ πιστὸς εἶναι παρὼν καὶ ἑνώνεται μυστικὰ μὲ τὸν Θεό».(Ἑρμηνεία περί τοῦ θείου Ναοῦ, PG 155, 284-289).Καὶ ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος συμπληρώνει τὴν ἀνάγκη αὐτῆς τῆς ἑνότητας γράφοντας: «Σπουδάζετε νὰ εἶστε ἑνωμένοι μὲ τὸν Ἐπίσκοπο, τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς διακόνους... Νὰ εὔχεστε ὁ ἕνας γιὰ τὸν ἄλλον, ὥστε ἡ διακονία σας νὰ εἶναι καρποφόρος, διότι ἡ προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας στηρίζει τοὺς ἐργάτες της».(Πρός Τραλλιανούς, PG 5,681-684)
Μέσα ἀπὸ αὐτὴ τὴ λειτουργικὴ σύναξη, ἡ Ἐκκλησία παύει νὰ εἶναι ἕνας ἁπλὸς θεσμός. Μεταμορφώνεται, ὅπως λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, σὲ ἕνα σῶμα ὅπου «ὁ ἕνας ἔχει ἀνάγκη τὸν ἄλλον καὶ δὲν βαδίζουμε μόνοι μας πρὸς τὴ σωτηρία, ἀλλὰ κρατώντας ὁ ἕνας τὸ χέρι τοῦ ἄλλου»(Λόγος ΙΔ΄ (14ος): Πρός τούς πτωχούς καἰ περί φιλοπτωχίας,PG 35, 857-910).
Καθὼς ὁλοκληρώνει τὴν ἐπιστολή του, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει ἕναν στίχο ποὺ συνδέεται ἄρρηκτα μὲ τόν σήμερα ἑορταζόμενο εὐαγγελιστή Λουκᾶ: «ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός», λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἀκούσαμε τὸ συγκεκριμένο ἀπόσπασμα.
Ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς ἦταν ἑλληνικῆς καταγωγῆς, γιατρὸς καὶ ζωγράφος ἀπὸ τὴν Ἀντιόχεια καὶ ἐνσάρκωσε τέλεια ὅλες τὶς προτροπὲς τοῦ σημερινοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος. Περπάτησε ἐν σοφίᾳ, θέτοντας τὴν κοσμική του μόρφωση καὶ τὴν ἰατρική του ἐπιστήμη στὴν ὑπηρεσία τοῦ Εὐαγγελίου. Ὑπῆρξε γιατρὸς τῶν σωμάτων ἀλλὰ διακρίθηκε ὡς ἰατρός τῶν ψυχῶν, συνοδεύοντας τὸν Παῦλο στὶς δύσκολες περιοδεῖες του καὶ μένοντας πιστὸς δίπλα του μέχρι τὸ τέλος, ὡς πιστὸς συνοδοιπόρος γι’ αὐτό καί τὸν ἀποκαλεῖ «ἀγαπητὸ» καὶ τὸν μνημονεύει πάντα μὲ εὐγνωμοσύνη. Ὡς συγγραφέας τοῦ τρίτου Εὐαγγελίου καὶ τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, ὁ λόγος του ἦταν κατ’ ἐξοχὴν «ἐν χάριτι». Ὁ Ἅγιος Ἱερώνυμος ἀναφέρει χαρακτηριστικὰ γιὰ ἐκεῖνον: «Ὁ Λουκᾶς κατέχει τη χάρη τῆς εὐγένειας καὶ τῆς γλυκύτητας τοῦ λόγου, διότι ὡς γιατρὸς ἤξερε πῶς νὰ θεραπεύει τὶς πληγωμένες καρδιὲς μέσα ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τῆς εὐσπλαχνίας τοῦ Χριστοῦ» (Περι ἐπιφανῶν ἀνδρῶν, PL 23, 619-622).
Εἶναι τόσα πολλά αὐτά πού πρέπει νά ποῦμε γιά τόν εὐαγγελιστή Λουκᾶ, ἀλλά ὁ χρόνος μας δέν ἐπαρκεῖ. Γι’ αὐτό θά σταθοῦμε σέ μία λεπτομέρεια, πού οἱ περισσότεροι ἴσως ἀγνοοῦν, ἀλλά ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιά τήν πνευματική ζωή καί τη σωτηρία μας. Μελετώντας τὸ θεόπνευστο βιβλίο του, τὶς «Πράξεις τῶν Ἀποστόλων», θὰ παρατηρήσουμε ὅτι ὁ Λουκᾶς δὲν ἔχει βάλει ἐπίλογο, ὅπως γιά παράδειγμα στό Εὐαγγέλιό του κι ὅπως βλέπουμε καί στά ἅλλα βιβλία τῆς Καινῆς Διαθήκης νά ὑπάρχει ἐπίλογος καί νά ἐπισφραγίζται καί μέ τό «Ἀμήν». Ἡ συγγραφή σταματᾶ ἀπότομα, μὲ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο νὰ κηρύττει στὴ Ρώμη. Κι αὐτὸ βέβαια δὲν ἔγινε ἀπὸ ἀμέλεια, οὔτε χάθηκε κάπου ὁ Ἐπίλογος. Ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἄφησε τὸ βιβλίο «ἀνοιχτό», διότι ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας δὲν σταμάτησαν στὸν 1ο αἰώνα, ἀλλὰ συνεχίζονται στὸ διηνεκές καί μέχρις ὅτου θέλημα Κυρίου ἐστί. Οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων δὲν ἀποτελοῦν ἕνα μουσειακὸ κείμενο, ἀλλὰ μιὰ ζωντανὴ πραγματικότητα ποὺ γράφεται καθημερινὰ μέσα στοὺς αἰῶνες ἀπὸ τοὺς Μάρτυρες, τοὺς Ὁσίους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὶς δικές μας πράξεις. Κάθε πιστός, μέσα ἀπὸ τὴ μυστηριακὴ ζωή, τὸν «ἅλατι ἠρτυμένον» λόγο του καὶ τὴν καθημερινή του χριστιανικὴ μαρτυρία, συνδιαμορφώνει αὐτὴ τὴν ἱερὴ ἱστορία. Παράλληλα, ἡ δύναμη τῆς μετανοίας καὶ τῆς ἐξομολογήσεως μᾶς δίνει τὴν μοναδική δυνατότητα νὰ διαγράφουμε τὰ λάθη καὶ τὶς ἁμαρτίες μας, διορθώνοντας τὴν προσωπική μας σελίδα στὸ αἰώνιο βιβλίο τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὴ ἡ πνευματικὴ συγγραφὴ θὰ συνεχίζεται ἀδιαλείπτως μέχρι τὴ Δευτέρα Παρουσία, ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὡς Κυρίαρχος τῆς Ἱστορίας, θὰ θέσει τὸν ὁριστικό ἐπίλογο μὲ τὸ δικό Του «Ἀμήν».
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Ὅλα ὅσα μέχρι τώρα ἀκούσαμε μᾶς καλοῦν σὲ μιὰ βαθιὰ πνευματικὴ ἀφύπνιση. Ἂς γίνει ἡ καθημερινότητά μας μιὰ ζωντανὴ μαρτυρία Χριστοῦ, μιὰ χρυσῆ σελίδα στὸ ἀνοιχτὸ βιβλίο τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε μὲ τὶς πρεσβεῖες τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ τοῦ ἰατροῦ καὶ Εὐαγγελιστῆ, νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ βρεθοῦμε στὰ δεξιὰ τοῦ Κυρίου ἐκείνη τὴν ἡμέρα. Ἀμήν!
Εκτύπωση
Email
