ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σάμου καί Ἰκαρίας κ.κ. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχᾳ 2026

Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί Ἀδελφοί,

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ κατά τή διδασκαλία τῆςἘκκλησίας δεν ἀποτελεῖ μόνο κάποιο βιογραφικό στοιχεῖο τῆς ζωῆς τοῦ Θεανθρώπου· ἀποτελεῖ γεγονός πού ἀνοίγει νέα ἐντελῶς προοπτική στό ἀνθρώπινο γένος. Βιώνεται μέσα στην Εκκλησία ὡς ἕνα γεγονός πού ἔρχεται νά φανερώσει την ἀλήθεια στον ὑποδουλωμένο στά ψεύτικα εἴδωλα κόσμο· νά φέρει τό φῶς στόν σκοτισμένο ἄνθρωπο· νά δώσει χάρη στήν καταδικασμένη στόν θάνατο ἀνθρωπότητα.

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας εἶναι τό μεγαλύτερο γεγονός στήν ἀνθρώπινη ἱστορία. Εἶναι ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐναντίον τοῦ θανάτου. Τό θεμέλιο πάνω στό ὁποῖο στηρίζεται ὁλόκληρη ἡ Ἐκκλησία. «Εἰ Χριστός οὐκἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν», ὅπως γράφει ὁ ἀπόστολος Παύλος (Α΄ Κορινθ. ιε΄, 17).

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου εἶναι ἱστορικό γεγονός πού διαδραματίστηκε σε συγκεκριμένο τόπο καί χρόνο, κι αὐτό ἰδιαίτερα τονίζεται ἀπό τούς ίερούς Εὐαγγελιστές. Ὅμως ἐξακολουθεῖ νά παραμένει και ἕνα μυστήριο. Μέγα μυστήριο πού βιώνεται ἀπό ἑκατομμύρια πιστῶν Χριστιανῶν σε Ἀνατολή καί Δύση, Βορρᾶ καί Νότο. Ὁλόκληρη ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μιά δυνατή μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως. Μιά γνήσια μαρτυρία πού προσφέρεται δυναμικά ἀπό τούς Ἁγίους Ἀποστόλους και τίς Μυροφόρες, πού ἦταν αὐτόπτες και αὐτήκοοι μάρτυρες καί φθάνει μέχρι τούς σημερινούς πιστούς.

«Παρέστησεν ἑαυτόν ζῶντα μετά τό παθεῖν αὐτόν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις...». Δηλαδή μέ πολλές ἀποδείξεις βεβαίωσε ὁ Κύριος τούς μαθητάς και ἀποστόλους Του, για την Ἀνάστασή Του. Φανερώθηκε πολλές φορές σε διάστημα ἡμερῶν καί μίλησε και ἔφαγε μαζί τους. Ἔτσι οἱ Ἀπόστολοι τοῦ Κυρίου μας εἶχαν ἀπόλυτη βεβαιότητα γι' αὐτά πού κήρυτταν.

Οἱ μάρτυρες για τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἦταν τό κύριο ἔργο τῶν Ἀποστόλων. Μετά τήν Πεντηκοστή πού ἔλαβαν τή χάρη καί τήν δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἄρχισαν νά κηρύττουν μέ θάρρος γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας. Μέ παρρησία βεβαιώνουν τούς πάντας «ὅτι ἠγέρθη ὁ Κύριος ὄντως» (Λουκ. κδ΄ 34). Ὁ ἀπόστολος Πέτρος δέν διστάζει νά κηρύξει τήν Ἀνάσταση μπροστά σέ χιλιάδες Ἑβραίους, πού ἀνάμεσά τους ἦταν καί σταυρωτές τοῦ Χριστοῦ. Τό θαυμάσιο κήρυγμά του εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά πιστέψουν τρεῖς χιλιάδες ἀκροατές. Το ἴδιο καί ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης βροντοφωνεῖ καί δίνει ἐπίσημη μαρτυρία μέ τά θεόπνεστα λόγια του: «...ὅ ἀκηκόαμεν, ὅ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὅ ἐθεασάμεθα και αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν... ἀπαγγέλομεν ὑμῖν» (Α΄ Ἰωαν. α΄ 1-3).

Οἱ Μυροφόρες, ἄν καί φαινομενικά ἀδύναμες, ἀπροστάτευτες καί φοβισμένες, ἐντούτοις μέ τήν χάρη τοῦ Ἀναστάντος Κυρίουἔχυσαν στήν οἰκουμένη τό μύρο τοῦ μηνύματος ὅτι «Ἀνέστη ὁ Κύριος ὄντως». Σφραγίδα δέ τῆς Ἀναστάσεως τό αἷμα τῶν Μαρτύρων, τά δάκρυα καί οἱ ἱδρῶτες τῶν Ἀσκητῶν, τά διά χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κείμενα τῶν ἀποφάσεων τῶν Ἁγίων Ἐπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων «ὅτι ἀνέστη ὁ Κύριος» «τῆ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατά τάς Γραφάς». Τά χαριτόβρυτα λείψανα τῶν Ἁγίων μας προάγγελος τῆς κοινῆς Ἀναστάσεως. Οἱ ἱερές Εἰκόνες ἔκφραση τῆς ἀνορθώσεως τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου, οἱ βυζαντινοί ὕμνοι ἐκδήλωση τῆς οὐράνιας ἀγγελικῆς ὑμνωδίας. Πολλοί οἱ μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καί βέβαια ὁ λευκοφορεμένος Ἄγγελος ἡ ἐπιβεβαίωση τοῦ οὐρανοῦ στις Μυροφόρες σύμφωνα μέ τούς Εὐαγγελιστές καί τήν Θεοτόκο κατά τήν παράδοση, καθώς ψάλλουμε: «Ὁ ἄγγελος ἐβόα τῇ Κεχαριτωμένη, Ἁγνή Παρθένε, χαῖρε, και πάλιν ἐρῷ, χαῖρε· ὁ σός Υἱός ἀνέστη τριήμερος ἐκ τάφου».

Ἀγαπητοί μου,

Για μᾶς πού πιστεύουμε στήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας καί ζοῦμε αἰῶνες μετά τούς Ἀποστόλους, ἡ Ἀνάσταση εἶναι ζωντανή πραγματικότητα. Εἶναι καθημερινή παρουσία στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας καί στήν προσωπική ζωή μας. Τήν βλέπουμε, τήν ζοῦμε μέσα σέ κάθε θεία Λειτουργία. Ζοῦμε «ἐν Χριστῷ» και ὁ Ἀναστημένος Χριστός κάνει ψηλαφητή τήν παρουσία Του μέσα μας. Ἔτσι μποροῦμε καί μεῖς νά δίνουμε μέ θάρρος τήν μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ παντοῦ καί πάντοτε.

Το Ἅγιο Φῶς πού ἀνάβει και θα ἀνάβει στό Ζωοδόχο Τάφο τοῦ Χριστοῦ μας, ἀποτελεῖ καί σήμερα μιά ἀτράνταχτη ἀπόδειξη τοῦ μέγιστου γεγονότος τῶν αἰώνων, ἀπόδειξη τῆς ἀδυναμίας τῶν κενῶν ἄθεων ἰδεολογιῶν ἐνώπιον τῆς Ζωοπαρόχου δυνάμεως τοῦ Κενοῦ Τάφου. Ἡ δέ εἰρήνη ἡ ἐκπηγάσασα ἐκ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος νά ἐπικρατήσει καί νά ἀποβεῖ πραγματικότητα σέ ὁλόκληρο τόν κόσμο.

Ἀγαπητοί μου,

 Ἐλάτε ὅλοι στον Ἀναστημένο Χριστό. Ἡ Ἀνάστασή Του μᾶς γεμίζει με φῶς, χάρη, ἐλπίδα, κυρίως ὅμως νοηματοδοτεῖ τήν ζωή μας.

Χριστός Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη!

Ὁ Ἐπίσκοπός Σας

† Ὁ Σάμου καί Ἰκαρίας Εὐσέβιος

Πατριαρχική Ἀπόδειξις ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2026

† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ EΛΕΟΣ

ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

* * *

Τιμιώτατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι καί εὐλογημένα τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Φθάσαντες ἐν νηστείᾳ, προσευχῇ καί κατανύξει τήν λαμπροφόρον καί πανέορ-τον ἡμέραν τοῦ Ἁγίου Πάσχα, ὑμνοῦμεν καί δοξάζομεν τήν κοσμοσωτήριον Ἔγερσιν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία σηματοδοτεῖ τήν περιφανῆ νίκην τῆς ζωῆς ἐπί τοῦ θανάτου, καινοποιεῖ τήν κτίσιν πᾶσαν καί διανοίγει εἰς τόν ἄνθρωπον τήν ὁδόν τῆς θεώσεως κατά χάριν. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ διασώζει τήν πασχάλιον ἐμπειρίαν εἰς τήν λειτουργικήν ζωήν, εἰς τούς ἄθλους τῶν Ἁγίων καί τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεως, εἰς τήν ἐσχατολογικήν ὁρμήν τοῦ μοναχισμοῦ, εἰς τήν ἐξαγγελίαν τοῦ Εὐαγγελίου «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς», εἰς τήν θεολογίαν καί τήν δοξολογικήν τέχνην, εἰς τήν καλήν μαρτυρίαν τῶν πιστῶν ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τόν πολιτισμόν τῆς ἀγάπης καί τῆς ἀλληλεγγύης, εἰς τήν ἀμετακίνητον βεβαιότητα ὅτι τό κακόν δέν ἔχει τόν τελευταῖον λόγον ἐν τῇ ἱστορίᾳ. 

Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου βιοῦται ὡς χριστοδώρητος ἐλευθερία, ἡ ὁποία ἐμπνέει, τροφοδοτεῖ καί ἐνισχύει τάς δημιουργικάς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, τόν ἀγῶνα τόν καλόν δι᾿ «ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα»[1], ὑπενθυμίζουσα εἰς πάντας ἡμᾶς ὅτι ἡ πορεία πρός τήν Ἀνάστασιν εἶναι ἀδιαρρήκτως συνδεδεμένη μέ τόν Σταυρόν. Ἡ σταυροαναστάσιμος εὐφροσύνη ἔσωζε τόν λαόν τοῦ Θεοῦ ἀπό ταυτίσεις μέ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου τούτου, καί ἐν ταὐτῷ τόν προεφύλαττεν ἀπό τήν ἄγονον κλειστότητα καί μίαν πνευματικότητα ἄνευ δυναμισμοῦ καί ἐλπιδοφόρου πνοῆς. Ἡ ζωή τῶν πιστῶν, ἐν Χριστῷ σταυρωθέντι καί ἀναστάντι δι᾿ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους, ἀκυρώνει καί σήμερον ὅλα τά ἀνοίκεια ἀφηγήματα περί τοῦ χριστιανικοῦ ἤθους ὡς «ἠθικῆς τῶν ἀδυνάτων», τῆς δῆθεν ἐκπροσωπουμένης ὑπό τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς συγχωρητικότητος, τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης, τοῦ ἀσκητισμοῦ, τοῦ Κυριακοῦ «ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ»[2] καί ἄλλων ἀρχῶν καί στάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τόν πυρῆνα τῆς ταυτότητός μας. Οὐδέν ἀναληθέστερον αὐτῆς τῆς προσεγγίσεως τοῦ ἤθους τῆς Χριστιανοσύνης, τῆς «οὐ ζητούσης τὰ ἑαυτῆς» θυσιαστικῆς ἀγάπης, τῆς συνυφασμένης μέ γενναιότητα, θάρρος καί ὑπαρκτικήν αὐθεντικότητα. Τό Πάσχα εἶναι  ὕμνος εἰς αὐτήν τήν ἐλευθερίαν, τήν «δι᾿ ἀγάπης ἐνεργουμένην»[3] πίστιν, ἡ ὁποία δέν εἶναι ἰδικόν μας κατόρθωμα, ἀλλά χάρις καί ἄνωθεν δωρεά καί βιοῦται εἰς τά ἅγια μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί εἰς τό «μυστήριον» τῆς διακονίας τοῦ πλησίον. Ὄντως, «ἡ εἰς Θεὸν ἀγάπη, τοῦ εἰς ἄνθρωπον μίσους παντελῶς οὐκ ἀνέχεται»[4].   

Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, τό «ἅλας τῆς γῆς», τό «φῶς τοῦ κόσμου», ἡ πόλις, «ἡ ἐπάνω ὄρους κειμένη», ὁ λύχνος, ὁ «ἐπὶ τῆν λυχνίαν»[5], δίδει ἐμπράκτως ἐν τῷ κόσμῳ ἐνώπιον τῶν σημείων τῶν καιρῶν τήν μαρτυρίαν περί τῆς ἐλθούσης χάριτος καί «τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος»[6]. Ὁ λόγος τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως ἠχεῖ σήμερον ὡς Εὐαγγέλιον εἰρήνης, καταλλαγῆς καί δικαιοσύνης. Ὁ πόλεμος, τό μῖσος καί ἡ ἀδικία ἀντιστρατεύονται τάς θεμελιώδεις χριστιανικάς ἀρχάς, διά τήν πραγμάτωσιν καί ἑδραίωσιν τῶν ὁποίων προσεύχεται καί ἐργάζεται καθ᾿ ἡμέραν ὁ λαός τοῦ Θεοῦ. Ἐν τῷ φωτί τῆς Ἁναστάσεως, δεόμεθα τοῦ Κυρίου ὑπέρ τῶν θυμάτων τῆς πολεμικῆς βίας, τῶν ὀρφανῶν, τῶν θρηνουσῶν τά τέκνα των μητέρων, ὑπέρ πάντων ὅσων φέρουν εἰς τό σῶμα καί τήν ψυχήν των τά ἐνεργήματα τῆς ἀνθρωπίνης σκληρότητος καί ἀναλγησίας. Τό «Χριστὸς Ἀνέστη» εἶναι ἄρνησις καί καταδίκη τῆς βίας καί τοῦ φόβου καί πρόσκλησις εἰς βίον εἰρηνικόν. Ὁ πόλεμος παράγει ὀδυρμόν καί θάνατον· ἡ Ἀνάστασις νικᾷ τόν θάνατον καί χαρίζεται ἀφθαρσίαν. 

Ἐνώπιον τῶν καθημερινῶν εἰκόνων τῆς βαρβαρότητος τοῦ πολέμου, ἡ Ἐκκλησία διακηρύσσει γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ τήν ἱερότητα τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου τοῦ κάθε συγκεκριμένου ἀνθρώπου ὅπου γῆς, καί τό χρέος τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ της, καί καλεῖ ὅπως «γνωρίσωμεν ἡμῶν τὸ ἀξίωμα, τιμήσωμεν τὸ ἀρχέτυπον, γνῶμεν τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν καὶ ὑπὲρ τίνος Χριστὸς ἀπέθανε»[7]. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι ἀποκατάστασις τοῦ ἀνθρώπου εἰς τήν προαιώνιον κλίσιν του. Ὡς «ἀπαρχὴ ἄλλης βιοτῆς αἰωνίου» θεραπεύει τάς ἀλλοτριωτικάς σχέσεις καί ἐγκαθιδρύει τήν εἰρήνην «τὴν ὑπερέχουσαν πάντα νοῦν»[8], ἡ ὁποία ἐμπερικλείει τήν ἐγκόσμιον καταλλαγήν καί εἰρήνευσιν. 

Θεοκινήτως ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τήν συμπλήρωσιν δεκαετίας ἀπό τῆς συγκλήσεως τῆς ὁποίας τιμῶμεν ἐφέτος, ὑπεγράμμισε τό καθῆκον τῆς Ἐκκλησίας «νά ἐπικροτῇ πᾶν ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ πράγματι τήν εἰρήνην (Ρωμ. ιδ’, 9) καί ἀνοίγει τήν ὁδόν πρός τήν δικαιοσύνην, τήν ἀδελφοσύνην, τήν ἀληθῆ ἐλευθερίαν καί τήν ἀμοιβαίαν ἀγάπην μεταξύ ὅλων τῶν τέκνων τοῦ ἑνός οὐρανίου Πατρός, ὡς καί μεταξύ ὅλων τῶν λαῶν τῶν ἀποτελούντων τήν ἑνιαίαν ἀνθρωπίνην οἰκογένειαν»[9].

Τό Ἅγιον Πάσχα εἶναι ὁλόκληρος ὁ πνευματικός πολιτισμός μας, ὁ πυρήν τῆς εὐσεβείας μας. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι καί ἡ ἰδική μας Ἀνάστασις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προτύπωσις δέ καί πρόγευσις τῆς «κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ἀναστάσεως» καί τῆς ἀνακαινίσεως ὁλοκλήρου τῆς δημιουργίας. Κατηυγασμένοι ὑπό τοῦ ὑπερλάμπρου φωτός τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ καί δοξάζοντες ἐν ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς τό ὑπεράγιον ὄνομα Αὐτοῦ, τοῦ Ἄρχοντος τῆς εἰρήνης, τοῦ ὄντος μεθ᾿ ἡμῶν «πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος»[10], εὐχόμεθα «Καλήν Ἀνάστασιν», πλήρη θείων δωρημάτων ὁλόκληρον τήν πασχάλιον περίοδον καί πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς ὑμῶν, ἀναφωνοῦντες τό κοσμοχαρμόσυνον «Χριστὸς Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη ὁ Κύριος!» 

Φανάριον, Ἅγιον Πάσχα ,βκς´

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίος

διάπυρος πρός Χριστόν Ἀναστάντα

εὐχέτης πάντων ὑμῶν.

__________

1. Φιλιπ. δ’ 8.

2. Ματθ. ε’, 39.

3. Γαλ. ε’, 6.

4. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Κεφάλαια περὶ ἀγάπης, PG 90, 964.

5. Ματθ. ε’, 13-15.

6. Α’ Πέτρ. γ’, 15.

7. Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Λόγος Α’, Εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα καὶ εἰς τὴν βραδυτῆτα, PG 35, 397.

8. Φιλιπ. δ’, 7.

9. Ἡ ἀποστολή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἰς τόν σύγχρονον κόσμον, Γ’, 5.

10. Ματθ. κη’, 20.

ΚΗΡΥΓΜΑ Κυριακής τῶν Βαΐων - 5 Ἀπριλίου 2026

«Μεταξύ τοῦ «Ὠσαννά» καί τοῦ «σταύρωσον»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Στεκόμαστε σήμερα, στα προπύλαια τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Ἑβδομάδος.

Ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά ἑορτάσουμε τή θριαμβευτική εἴσοδο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ στά Ἱεροσόλυμα. Ἕνα γεγονός γεμᾶτο ἐνθουσιασμό καί δοξολογία. Οἱ ἄνθρωποι ἁπλώνουν τά ἱμάτιά τους, κρατοῦν τά «βαΐα τῶν φοινίκων» καί φωνάζουν μέ μία φωνή: «Ὡσαννὰ εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου».

Κι ὅμως σέ λίγες μόνο μέρες, οἱ ἴδιες φωνές, τό ἴδιο πλῆθος, θά φωνάξουν κάτι τρομακτικά ἀντίθετο: «Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν». Ἀπό τό Ὡσαννά στό Σταύρωσον αὐτόν. Μιά ἀπόσταση μόλις πέντε ἡμερῶν, ἀλλά ἕνα χάσμα πνευματικό καί ὑπαρξιακό. Τί μεσολάβησε; Πῶς ἐξηγεῖται αὐτή ἡ τόσο ριζική μεταστροφή τοῦ λαοῦ; Καί τί σημαίνει αὐτό γιά ἐμᾶς σήμερα, πού καλούμαστε ὄχι ἁπλῶς νά ζήσουμε τά γεγονότα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, ἀλλά νά συμπορευθοῦμε μέ τόν Χριστό στήν πορεία αὐτή;

Ἡ πρώτη ἀλήθεια, πού ἀναδύεται, εἶναι ὅτι ὁ ἐνθουσιασμός τοῦ πλήθους τήν Κυριακή τῶν Βαΐων εἶναι εἰλικρινής μεν, ἀλλά ρηχός. Βλέπουν τόν Χριστό ὡς ἕναν ἀναμενόμενο ἐθνικό ἡγέτη, ἕνα Μεσσία, πού θά ἐλευθερώσει τόν Ἰσραήλ ἀπό τόν ρωμαϊκό ζυγό. Τόν ἀκολουθοῦν, ἀλλά μέ τίς δικές τους προσδοκίες. Τόν δοξάζουν, ἀλλά μέ τόν δικό τους ὁρισμό τῆς σωτηρίας.  Ὁ Κύριος ὅμως εἰσέρχεται στά Ἱεροσόλυμα ὄχι μέ δόξα ἀνθρώπινη, ἀλλά μέ δόξα σταυρική. Δέν ἱππεύει σέ ἄλογο ἐπίσημο, ἀλλά κάθεται «ἐπί πώλου ὄνου». Δέν φοράει βασιλικά διαδήματα, ἀλλά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ «Βασιλεύς τῶν Βασιλευόντων». Ἔρχεται γιά νά θυσιαστεῖ, ὄχι γιά νά θριαμβεύσει κοσμικά ἤ μᾶλλον ἡ κορύφωση τοῦ θριάμβου Του εἶναι ἡ στιγμή τῆς Σταύρωσης, μία στιγμή ἀπόλυτης ἀδυναμίας φαινομενικά. Κι αὐτό, πολύ γρήγορα, θά ἀπογοητεύσει ὅσους Τόν ἀκολούθησαν γιά τούς λάθος λόγους.

Ἡ μεγάλη ἀλήθεια πού φανερώνεται εἶναι ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ πλήθους εἶναι οὐσιαστικά μία συναλλαγή: Τόν ἀκολουθοῦν ἐπειδή κάτι περιμένουν. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὅμως, θά ἀρνηθεῖ νά ἐνταχθεῖ στό ἀνθρώπινο σχῆμα. Δέν θά ἡγηθεῖ ἐπανάστασης, δέν θά ἀνατρέψει τήν ἐξουσία. Δέν θά καθίσει σέ θρόνο, ἀλλά θά σταυρωθεῖ. Κι αὐτό εἶναι κάτι πού δέν τό ἀντέχει ὁ ἄνθρωπος πού Τόν ἤθελε κατά τά δικά του μέτρα. Ἔτσι, ἡ ἀγάπη τοῦ πλήθους μεταστρέφεται σέ μῖσος. Καί ἀπό τόν θρίαμβο τῶν Βαΐων, φτάνουμε στό: «Σταύρωσον αὐτόν!»

Εἶναι ὅμως μόνο ἱστορικό αὐτό τό φαινόμενο; Ἤ μήπως εἶναι μιά διαρκής ἀνθρώπινη στάση ἀπέναντι στόν Θεό; Καί σήμερα, ἀγαπητοί μου, πολλές φορές κι ἐμεῖς Τόν ὑποδεχόμαστε στή ζωή μας «μετά βαΐων καί κλάδων» ὅσο ὅλα πᾶνε καλά. Ὅταν ὅμως ὁ Χριστός μᾶς καλεῖ νά σηκώσουμε σταυρό, ὅταν δέν ἀπαντᾶ ὅπως θέλουμε στά αἰτήματά μας, ὅταν δοκιμαζόμαστε, πῶς Τοῦ φερόμαστε; Ποῦ εἶναι ὁ ἐνθουσιασμός μας; Μήπως σιωπηλά Τοῦ γυρίζουμε τήν πλάτη;

Ἄς σταθοῦμε ὅμως λίγο πάνω στίς δύο φράσεις: Ἡ ἰαχή «Ὡσαννά» σημαίνει «Σῶσε μας τώρα». Εἶναι ἡ κραυγή τῆς ἐλπίδας, τῆς λαχτάρας γιά σωτηρία. Δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνας ὕμνος χαρᾶς. Εἶναι προσευχή, ἔκκληση. Ὅμως εἶναι καί μιά φράση πού μπορεῖ νά εἰπωθεῖ ἐπιπόλαια, χωρίς ἐπίγνωση τοῦ τί σημαίνει πραγματικά νά ζητᾶς σωτηρία ἀπό τόν Θεό.

«Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν» εἶναι ἡ ἀπόρριψη, ἡ ἀκύρωση, ἡ ἄρνηση τῆς ἐλπίδας. Ὁ λαός ζητᾶ τόν θάνατο Ἐκείνου πού πρίν λίγο δοξολογοῦσε. Γιατί; Γιατί δέν Τόν κατάλαβε. Γιατί ἡ σιωπή Του, ἡ ταπείνωσή Του, ἡ θεϊκή Τοῦ λογική ἦταν ἀπόλυτα ἐνάντια στά δικά τους δεδομένα. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι βυθός ἀνεξερεύνητος. Μέσα στόν ἴδιο ἄνθρωπο μπορεῖ νά συνυπάρχει καί ἡ πίστη καί ἡ ἄρνηση, καί ὁ ἔπαινος καί ἡ προδοσία. Ἡ μετάβαση ἀπό τό «Ὡσαννά» στό «Σταύρωσον» εἶναι φαινόμενο τῆς πτωτικῆς ἀνθρώπινης φύσεως πού ταλαντεύεται, πού δέν ἀντέχει το γκρέμισμα τῶν ψεύτικων ἐλπιδων της.

Ἡ νοοτροπία αὐτή καθρεφτίζεται ἀκόμα καί στον πιό στενό κύκλο τῶν μαθητῶν καί ἰδιαίτερα στόν Ἰούδα. Ὁ Ἰούδας εἶναι μαθητής, παρών στά θαύματα, ἀκούει τό λόγο τοῦ Κυρίου. Κι ὅμως, φτάνει νά Τόν προδώσει. Γιατί ὅμως; Γιατί ἤθελε ἄλλον Μεσσία. Γιατί ἡ ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ ἔγινε μαχαίρι στήν καρδιά τοῦ φιλοχρήματου λογισμοῦ του. Καί πάλι, ἡ ἴδια ἀντίθεση. Ἀπό τή μαθητεία στή προδοσία. Ἀπό τήν ἐγγύτητα στό μῖσος. Γιατί ὁ Ἰοὔδας εἶναι ὁ τύπος τοῦ ἀνθρώπου πού ἀκολουθεῖ τόν Χριστό μέ λάθος πρόθεση καί ὅταν ἀπογοητεύεται, Τόν προδίδει.

Ἐμεῖς ἄραγε ποιόν Χριστό θέλουμε; Ὅπώς τόν περίμεναν οἱ Ἰουδαῖοι; Ἤ τόν Χριστό του θά μας θέσει ὡς προϋπόθεση για νά Τόν ἀκολουθήσουμε νά σηκώσουμε ὁ καθένας τόν προσωπικό μας σταυρό; Γιατί σέ ἀντίθεση μέ τό εὐμετάβλητο πλῆθος, ἡ Ἐκκλησία ἀναδεικνύει καί ἐκεῖνα τά πρόσωπα πού ἔμειναν σταθερά. Δέν εἶπαν μόνο «Ὡσαννά» ὅταν ὅλα ἦταν φωτεινά, ἀλλά στάθηκαν καί κάτω ἀπό τόν Σταυρό, μέ πίστη ἀταλάντευτη. Ἡ Παναγία μας ἔμεινε ἔμεινε δίπλα στόν Υἱό της, μέχρι τέλους. Ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, ὁ ἠγαπημένος μαθητής, δέν Τόν ἐγκατέλειψε. Οἱ θαρραλαῖες γυναῖκες πού ἦταν κοντά στήν Παναγία μας, οἱ μετέπειτα Μυροφόρες, πού ἀψηφῶντας κάθε κίνδυνο πῆγαν στό μνημεῖο γιά νά ἀλείψουν μέ μύρα τόν Χριστό, τό ἴδιο. Καί κατ’ ἐπέκτασιν οἱ Μάρτυρες ἀλλά καί οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας σέ κάθε ἐποχή Τόν ἀκολούθησαν ὄχι γιατί περίμεναν κάποιο ἀντάλλαγμα, ἀλλά γιατί ἡ πίστη τους στηρίχθηκε στήν προσωπική ἐμπειρία τῆς παρουσίας Του, ἀκόμα καί στίς πιο δύσκολες στιγμές.

Ἀγαπητοί μοῦ ἀδελφοί,

Ἡ πορεία τοῦ Κυρίου ἀπό τά Βαΐα μέχρι τόν Γολγοθᾶ, ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Ἑβδομάδα εἶναι προσκλητήριο προσωπικῆς συμμετοχῆς. Ὄχι ἁπλῶς νά ἀκούσουμε ἐθιμικά τά κατά τά ἄλλα πολύ ὄμορφα τροπάρια τῶν ἡμερῶν, ἀλλά νά συσταυρωθοῦμε με τον Χριστό ὅπως θα ἀκούσουμε ἀπόψε τό βράδυ στήν Ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου. Δηλαδή ὄχι ἁπλῶς νά δακρύσουμε ἀπό συγκίνηση, ἀλλά νά δώσουμε χῶρο στόν Θεό νά μᾶς ἀλλάξει. Ἡ ἀντίθεση ἀνάμεσα στό «Ὡσαννά» καί τό «Σταύρωσον αὐτόν» εἶναι τελικά ἡ μάχη μέσα μας, ἀνάμεσα στήν εὔκολη πίστη καί τήν σταυρική ἐμπιστοσύνη.

Ἐπειδή ὁ Χριστός δέν σταυρώθηκε ἁπλῶς τότε, σταυρώνεται καθημερινά ἀπό τήν ἀδιαφορία μας. Καί ταυτόχρονα ἀνασταίνεται μέσα σέ κάθε καρδιά πού μετανοεῖ καί ἐπιστρέφει. Ἄς ἐτοιμάσουμε τούς ἑαυτούς μας ὥστε νά Τόν ὑποδεχθοῦμε μέ τό «ὠσσανά, εὐλογημένος ὁ ἑρχόμενος», νά προσκυνήσουμε τό ἄχραντον Πάθος καί νά ἑορτάσουμε «ἀκατακρίτως» τήν Ἁγία Αὐτοῦ Ἀνάσταση. Ἀμήν.